‘Wereld heeft slechts zes maanden tijd om loop van klimaatcrisis te veranderen’

In een rapport dat deze week is gepubliceerd, heeft het Internationaal Energieagentschap (IEA) – ‘s werelds gouden standaard voor energieanalyse – de eerste wereldwijde blauwdruk voor groen herstel uiteengezet. Het rapport komt weliswaar met een forse waarschuwing: de wereld heeft slechts zes maanden de tijd om de loop van de klimaatcrisis te veranderen en te voorkomen dat de broeikasgasemissies na de lockdowns opnieuw oplopen.

Wereldwijd zijn regeringen van plan om de komende maanden 9 biljoen (9.000.000.000.000) euro uit te geven om hun economieën te redden van de coronaviruscrisis, heeft het IEA berekend. De dit jaar gecreëerde stimuleringspakketten zullen volgens Fatih Birol, uitvoerend directeur van de International Energy Agency, de vorm van de wereldeconomie bepalen voor de komende drie jaar en binnen die tijd moeten de emissies scherp en permanent gaan dalen, anders zullen de klimaatdoelstellingen buiten bereik zijn.

Fatih Birol, uitvoerend directeur van de International Energy Agency. Foto: AP Photo/Michel Euler

Perspectief

Momenteel presenteert zich volgens Birol de laatste kans die we hebben om nog enigszins de klimaatdoelstellingen te halen. De komende drie jaar zullen de koers van de komende 30 jaar en daarna bepalen, stelt hij.

Als we geen actie ondernemen, zullen we volgens Birol zeker een herstel van de emissies zien. Als de emissies daarna weer toenemen, is het volgens de IEA-baas erg moeilijk om te zien hoe ze in de toekomst zullen worden verlaagd. Daarom dringt het Internationaal Energieagentschap er bij overheden op aan om te gaan voor duurzame herstelpakketten.

De uitstoot van koolstofdioxide daalde in april met een wereldwijd gemiddelde van 17 procent in vergelijking met vorig jaar, maar is sindsdien opnieuw gestegen tot binnen ongeveer 5 procent van het niveau van vorig jaar.

Blauwdruk voor duurzaam herstel

In het nieuwe rapport heeft het IEA de eerste wereldwijde blauwdruk voor groen herstel uiteengezet, met de nadruk op hervormingen in de opwekking en het verbruik van energie. Wind- en zonne-energie zouden, volgens het rapport, centraal moeten staan, naast verbeteringen van de energie-efficiëntie van gebouwen en industrieën, en de modernisering van elektriciteitsnetten.

De analyse van het IEA toont aan dat het effectiever is om groene banen te scheppen en te stimuleren – zoals bijvoorbeeld voor het renoveren van gebouwen om ze energie-efficiënter te maken, zonnepanelen te plaatsen en windparken te bouwen – dan geld in de CO2-creërende economie te steken.

Wind- en zonne-energie zouden, volgens het IEA-rapport, centraal moeten staan.

En hoewel sommige regeringen klaarstaan ​​om in die zin actie te ondernemen – de EU heeft bijvoorbeeld beloofd om van haar Europese green deal het middelpunt van het herstel te maken – heeft het tot dusver uitgegeven geld vooral de CO2-creërende economie ondersteund. Zo is er momenteel al ten minste 33 miljard euro aan luchtvaartmaatschappijen gegeven onder amper of helemaal geen groene voorwaarden.

Volgens analistenbedrijf Bloomberg New Energy Finance zal de volgende maanden wereldwijd meer dan een half biljoen dollar – 509 miljard – in broeikasgasuitstotende industrieën worden gestort, zonder voorwaarden om ervoor te zorgen dat ze hun CO2-productie verminderen.

Excuus

In de eerste uitgiftetranches hadden de regeringen ‘een excuus’ om geen geld naar de koolstofdioxidebesparende industrieën te leiden, schrijft het Internationaal Energieagentschap in het rapport, omdat ze reageerden op een plotselinge en onverwachte crisis. De eerste herstelplannen waren meer gericht op het creëren van firewalls rond de economie en dat is begrijpelijk volgens het IEA. Maar het mag geen langetermijnstrategie worden.