Wat je moet weten over Ivermectine, het medicijn dat het coronavirus blijkbaar kan stoppen

In de zoektocht om een ​​effectieve behandeling tegen het nieuwe coronavirus te vinden, is een ‘doorbraak’ gemeld door Australische wetenschappers: ze ontdekten dat Ivermectine, een algemeen verkrijgbaar en goedgekeurd antiparasitair medicijn, het SARS-CoV-2-virus in celcultuur kan stoppen. Maar dat betekent niet dat we nu meteen een wondermiddel hebben tegen Covid-19.

‘We ontdekten dat zelfs een enkele dosis Ivermectine in wezen al het virale RNA in het SARS-CoV-2-virus kon verwijderen en dat er zelfs al na 24 uur een echt significante vermindering was’, zegt dr. Kylie Wagstaff van het Monash Biomedicine Discovery Institute, die de studie leidde.

Ivermectine is een goedgekeurd antiparasitair medicijn waarvan ook is aangetoond dat het in vitro effectief is tegen een breed scala aan virussen, waaronder het HIV-, Dengue-, Influenza- en Zika-virus. Het werd voor het eerst ontwikkeld in 1975 en kwam in 1981 op de markt voor medisch gebruik. Het staat op de lijst van essentiële geneesmiddelen van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Voor alle duidelijkheid: antiparasitaire middelen, die organismen aanvallen die al in het lichaam aanwezig zijn, verschillen van vaccins, die het immuunsysteem van het lichaam trainen om de ziekte te bestrijden voordat deze wordt geïnfecteerd.

Rivierblindheid

Ivermectine is effectief in het bestrijden van parasieten in de darm. Het wordt momenteel gebruikt als behandeling voor strongyloidiasis, een parasitaire ziekte veroorzaakt door rondwormen die naar schatting 30 miljoen tot 100 miljoen mensen wereldwijd treft.

Het helpt ook om de symptomen van onchocerciasis of rivierblindheid te verlichten, een ziekte die kan leiden tot ernstige jeuk, bultjes onder de huid en blindheid. In het geval van rivierblindheid, waarvoor geen vaccin bestaat, geneest Ivermectine niet, maar het is bewezen dat het de larven doodt, zo niet de volwassen wormen. Het wordt eens in de zes tot 12 maanden aan patiënten toegediend.

Ivermectine wordt ook gebruikt voor de behandeling van hoofdluizen, schurft en andere ziekten veroorzaakt door rondwormen en zweepwormen. Het is op de markt verkrijgbaar in geneesmiddelen, waaronder Mectizan, Stromectol, Ivexterm, Ivergot, Dermoper IV, Detebencil, Evanix, Iver P en Ivertal en wordt meestal in pilvorm toegediend, hoewel het ook wordt geproduceerd als druppels, crèmes en injecteerbare oplossingen. Bij ons is het alleen verkrijgbaar als zalf, als ingrediënt van anti-luizenshampoo en als dierengeneesmiddel.

Herkauwers, honden, kittens en problemen

Ivermectine wordt immers routinematig gebruikt om parasitaire wormen in het maag-darmkanaal van herkauwers te bestrijden. Maar daar is recent ernstige controverse over ontstaan. Het medicijn blijkt een een verwoestende impact te hebben op mestkevers – die het binnen doen via de uitwerpselen van vee. Die mestkevers zijn essentiële prooi-items zijn voor een reeks vleermuizen en vogelsoorten, en als die verdwijnen zou dat een ernstige verstoring van de voedselpiramide veroorzaken.

Bij huisdieren zijn er ook problemen. Sommige hondenrassen (vooral herdershonden en collies) zijn bijzonder gevoelig voor de toxische effecten van ivermectine. Klinisch bewijs suggereert ook dat kittens vatbaar zijn voor ivermectine-toxiciteit.

‘Wat we hebben aangetoond, is dat we met het medicijn Ivermectine het virus kunnen stoppen dat ervoor zorgt dat Covid-19 in cellen in een petrischaal groeit’

Er is nog een grote nuance: de tests die tonen dat ivermectine doeltreffend is tegen het coronavirus zijn in vitro uitgevoerd – er zijn nog geen proeven bij mensen om te zien of het medicijn echt effectief was tegen Covid-19. De volgende stappen zijn het bepalen van de juiste dosering voor mensen – ervoor zorgen dat de doses die worden getoond om het virus in vitro effectief te behandelen, veilig zijn voor mensen.

Wagstaff en professor David Jans doen al meer dan 10 jaar onderzoek naar Ivermectine met verschillende virussen. Ze zijn de eersten om het enthousiasme te temperen. ‘We zijn voorzichtig optimistisch’, laat Wagstaff in een mail weten. ‘Wat we hebben aangetoond, is dat we met het medicijn Ivermectine het virus kunnen stoppen dat ervoor zorgt dat Covid-19 in cellen in een petrischaal groeit. Maar in een petrischaal betekent niet per se bij mensen. Bij alle antivirale medicijnen gaat het erom hoeveel je iemand veilig kunt geven en hoeveel je nodig hebt om het virus in een mens te doden en de balans tussen die twee dingen is altijd het belangrijkste punt. Dus we gaan voorzichtig vooruit. Het gaat sowieso nog tussen enkele weken en een paar maanden duren voordat tests op menselijke proefpersonen kunnen beginnen.’

Shampoo drinken

Het probleem met iets als Ivermectine is dat het al op de markt is in verschillende vormen die bijzonder gevaarlijk zijn als mensen ze nu gaan gebruiken. Fataal zelfs. Zoals eerder al gebeurde met de malariamedicijnen hydroxychloroquine en chloroquine. Nigeria meldde twee fatale overdoses. In Arizona stierf een zestiger in Arizona na zelfmedicatie met chloroquinefosfaat, dat bedoeld is om infecties van vissen in zeewateraquaria te bestrijden. Het aquariumadditief dat het paar innam, heeft dezelfde actieve ingrediënten als het antimalariamedicijn. De formule is echter anders, waardoor ze ernstig ziek werden. Een woordvoerder van het ziekenhuis waar het koppel werd verzorgd, zei dat ze de tabletten innamen omdat ze ‘hadden gehoord dat het hielp’. Net zozeer wil je nu niet dat mensen nu naar hun apotheek gaan of online luizenbehandelingen kopen. Het is dodelijk om zo’n shampoo door te slikken.

Ivermectine is erg veelbelovend, maar het is zeker niet het enige bestaande medicament dat onderzocht wordt. Wetenschappers leggen momenteel tientallen geneesmiddelen om Covid-19 te behandelen onder de loep, vooral voortbouwend op wat ze weten over die geneesmiddelen voor de behandeling van andere virussen en ziekten, van SARS tot hiv.

Remdesivir?

Door verschillende delen van het virus aan te vallen, kunnen antivirale verbindingen voorkomen dat een virus cellen binnendringt of de reproductie ervan verstoren zodat een infectie vertraagt ​​of stopt. Een medicijn dat dit mogelijk kan doen, is Remdesivir, momenteel in ontwikkeling bij Gilead Sciences. In de Verenigde Staten ondergaat het een klinische proef aan het University of Nebraska Medical Center. Er zijn ook proeven gaande in China.

Remdesivir heeft al getoond dat het werkt bij SARS en MERS, weliswaar in testen bij dieren

Remdesivir is een zogenaamde prodrug. Prodrugs zijn inactieve farmaca (lichaamsvreemde stoffen) die in het lichaam worden omgezet in een biologisch actieve stof. In dit geval GS-441524. GS-441524 is een adenosine-nucleotide-analoog dat virale RNA-polymerase in verwarring brengt en proeflezen ontwijkt door virale exoribonuclease (ExoN), waardoor de productie van virale RNA wordt verminderd. Of, om het heel simpel te stellen, Remdesivir ‘verwart’ het virus terwijl het z’n genetisch materiaal kopieert, waardoor het virus niet meer kan worden gereproduceerd.

Het slimme van is dat het het virus verstoort, maar niet de menselijke cel, dus het heeft een gericht effect. Remdesivir heeft al getoond dat het werkt bij SARS en MERS, weliswaar in testen bij dieren. ‘Er is momenteel maar één medicijn waarvan we denken dat het echt effectief is, en dat is Remdesivir’, zei assistent-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie Bruce Aylward op een persconferentie.

Dat Remdesivir echt werkt bij Covid-19 is echter nog niet duidelijk. Maar toch is Gilead Sciences al volop aan het produceren gegaan. De medicijnfabrikant heeft zelfs 1,5 miljoen individuele doseringen die voor meer dan 140.000 patiënten kunnen worden gebruikt gratis ter beschikking gesteld voor klinische proeven en speciale toegangsprogramma’s.

Miljoen tegen eind van het jaar

In de komende maanden verwacht het bedrijf de aanvoer te vergroten ‘naarmate grondstoffen beschikbaar komen’ en heeft het als resultaat een ‘ambitieus doel’ gesteld om tegen oktober genoeg voor meer dan 500.000 behandelingen te kunnen produceren en tegen het einde van dit jaar zou dat zelfs meer dan 1 miljoen moeten zijn.

Gilead is in het verleden vaak in opspraak gekomen over de prijsstelling van zijn geneesmiddelen. Vorige week nog schroefde Gilead een zogenaamd compassionate use-programma terug waarbij Remdesivir ook beschikbaar zou zijn voor Covid-19-patiënten die niet deelnamen aan klinische onderzoeken.

De Amerikaanse president Trump heeft ondertussen laten weten dat zijn regering ‘een enorme hoeveelheid’ van het malariamedicijn hydroxychloroquine heeft ingekocht. Het zou volgens Trump effectief werken tegen het coronavirus. Maar wetenschappelijk bewijs voor die bewering is er niet. De VS heeft zo’n 29 miljoen doses van het medicijn op voorraad, zei hij op een persconferentie.

Trump ontkent dat hij hydroxychloroquine actief promoot als een wondermiddel. ‘Het kan werken, maar het kan ook niet werken. Maar als het niet werkt, verliezen we niets.’