Waarom zijn de sterftecijfers van Covid-19 in Zuid-Korea zo laag?

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ligt de ruwe mortaliteitsratio voor Covid-19 – dat wil zeggen het aantal gemelde sterfgevallen gedeeld door het aantal gemelde gevallen – tussen 3 en 4 procent. In Zuid-Korea, dat nochtans erg snel na China werd getroffen door het virus, bedraagt dat cijfer minder dan 1 procent. Dat valt wel degelijk te verklaren door de aanpak van het land.

Terwijl buurland China een ‘Grote Muur’-strategie gebruikt om hele steden af ​​te sluiten, houdt Zuid-Korea vast aan een liberaal speelboek: zelfs de meest getroffen stad, Daegu, is niet geïsoleerd. Dat maakt het schijnbare succes van Seoul in de strijd tegen Covid-19 een potentiële maatstaf voor andere getroffen democratieën.

Wanneer we dit schrijven zijn in Zuid-Korea 8.236 gevallen van Covid-19 in bevestigd door het Korea Center for Disease Control and Prevention (KCDC), van wie er ‘slechts’ 75 overleden. Ondertussen heeft Italië volgens gegevens van de John Hopkins University 24.747 gevallen en 1.809 doden, terwijl Iran 13.938 gevallen telt en 724 doden heeft.

Zuid-Koreaanse militairen met beschermende pakken in Daegu, Zuid-Korea, 15 maart 2020. Foto: Kim Hyun-tae/Yonhap via AP

Wat zit er achter het lage sterftecijfer van Korea? 

Sleutelfactoren zijn onder meer een robuuste nationale gezondheidsdienst, eerdere ervaringen met virusuitbraken en een goede voorbereiding op nieuwe en een agressieve uitvoering van test-, isolatie- en behandelprotocollen (volledig ondersteund door de wet). 

Plus, eerlijk is eerlijk, een klein beetje geluk. Want Zuid-Korea voerde bij toeval in december 2019 een grootschalige medische oefening uit, met als scenario een coronavirusuitbraak. Het deed dat omdat het wel degelijk te maken kreeg met de uitbraken van de twee vorige corona-uitbraken van SARS en MERS, maar het was zich op dat moment niet bewust van wat er stond te gebeuren.

‘Er bestaat niet zoiets als te veel testen tijdens een uitbraak’

Als gevolg hiervan waren ambtenaren volledig voorbereid toen het nieuwe coronavirus de volgende maand de natie trof. Het testen op Covid-19 begon op 11 januari en de eerste infectie werd bevestigd op 19 januari. Telefonische adviesdiensten, drive-through-testcentra en thermische camera’s – die in gebouwen en op openbare plaatsen werden opgezet om koorts op te sporen, kwamen bijzonder snel online. Zuid-Korea heeft tot nu toe al meer dan 200.000 tests uitgevoerd, volgens adjunct-directeur-generaal van de KCDC, Kwon Jun-wook, en het heeft de capaciteit om er 20.000 per dag uit te voeren. 

‘Je kan nooit genoeg testen

Zuid-Korea verschilt in aanpak van andere landen door z’n overtuiging dat je beter te veel dan te weinig kan testen. ‘Er bestaat niet zoiets als te veel testen tijdens een uitbraak’, vertelde de baas van de Zuid-Koreaanse Gezondheidsdienst Kwon Jun-wook afgelopen weekend op een persbriefing. ‘Want alle testen vangen valse positieven op – dat wil zeggen degenen die positief testen maar de ziekte niet daadwerkelijk hebben – en ze vangen ook milde gevallen op.’

Er is bovendien een systeem in plaats dat zorgt dat de kosten van de tests, zelfs als die negatief blijken te zijn, niet op nemer ervan valt. Dat betekent volgens Kwon Jun-wook dat ‘er dus geen reden is voor vermoede gevallen om hun symptomen te verbergen’.

Iets anders wat de Zuid-Koreanen doen en hoogst effectief blijkt, is dat het er is in geslaagd om het virus buiten de reguliere ziekenhuizen te houden door toegewijde centra voor Covid-19 op te zetten met gespecialiseerde apparatuur en personeel. Een triagesysteem zorgt ervoor dat alleen mensen met ernstige symptomen daar worden toegelaten. Thuisquarantaine met toegang tot medisch advies wordt veel gebruikt.

Sektes en privacy

De besmettingsgevallen in Zuid-Korea waren minimaal tot de derde week van februari, toen de gevallen plotseling explodeerden in het zuidoosten van het land – als gevolg van kettinginfecties in overvolle diensten van de christelijke sekte Shincheonji. Volgens gegevens van de overheid komt 63% van de gevallen in Korea uit de sekte.

Er is een systeem dat zorgt dat de kosten van de tests, zelfs als die negatief blijken te zijn, niet op nemer ervan valt.

De Zuid-Koreaanse overheid eiste en ontving een ledenlijst van de sekte. De regering begon daarop de 211.000 volgelingen van de kerk op grote schaal te testen. Degenen met symptomen werden getest als prioritaire proefpersonen; daarna werden tests uitgevoerd bij degenen die geen symptomen vertoonden om er zeker van te zijn dat ze geen latente dragers waren.

Wat daarbij hielp was dat Zuid-Korea sinds de uitbraak van MERS in 2015 (waaraan 19 Koreanen stierven) een juridisch kader heeft gecreëerd dat in het geval van een epidemie toelaat bepaalde privacy-wetten naast zich neer te leggen. 

Zelfs bij volgers die geen symptomen vertoonden, voerden de Zuid-Koreanen dus een screening uit. Door de grote dataset die daar uit voortkwam is een kennisbank ontstaan ​​over effectieve maatregelen en behandelingen. 

Samen met de coronavirusoefening in december had Korea in een ander opzicht geluk: de kerncluster infecteerde een leeftijdscategorie met sterke weerstand tegen Covid-19, want de Shincheonji-sekte concentreert zijn wervingsinspanningen op studenten en jongeren.

Toch doet Korea het zelfs voor ouderen beter dan andere getroffen landen: het percentage dodelijke slachtoffers in de leeftijdsgroep 70-80 jaar ligt een pak lager dan in Japan of Italië. Dat is opnieuw terug te brengen op vroege detectie en vroege behandeling.