scrollTop top

Waarom de Russische en Chinese vaccins een comeback maken

Vladimir Putin en Xi Jinping. Foto: AP Photo /Eraldo Peres

In de race om de wereld te vaccineren tegen het coronavirus, lijken China en Rusland een comeback te maken. Hoewel de vaccins van beide landen aanvankelijk met scepsis werden bekeken, groeit de lijst van landen die het nu toch willen. Zelfs voordat cruciale proefgegevens zijn vrijgegeven.

Dat heeft veel te maken met schaarste. Rijke landen hebben de meeste vroege doses gereserveerd van de veelbelovende vaccins van Moderna en Pfizer/BioNTech. Een multilaterale poging om de doses eerlijk te verdelen, vordert maar langzaam. Voor sommige landen zijn de vaccins uit China en Rusland de enige onmiddellijke optie.

Het weerspiegelt ook een groeiend gevoel dat de Chinese en Russische vaccins wel degelijk wetenschappelijke belofte tonen en een rol kunnen spelen bij het beëindigen van de pandemie – zelfs als er vragen over veiligheid en transparantie blijven. Komt het idee dat de Russen en Chinezen hier gewoon niet zo goed in zijn als wij, neer op niet veel meer dan vaccinatie-nationalisme?

De meest bevolkte staat van Brazilië, São Paulo, is van plan om het Chinese vaccin van Sinovac in China te gebruiken. De gouverneur van de Braziliaanse staat wil het vaccin zelfs verplichten voor de 45 miljoen inwoners ervan.

Enige scepsis over Russische en Chinese vaccins is misschien gerechtvaardigd, maar het zou een vergissing zijn om deze vaccins automatisch af te wijzen als ineffectief of onveilig, zeggen steeds meer epidemiologen en vaccinologen, onder meer van gereputeerde instellingen als de London School of Hygiene and Tropical Medicine en Johns Hopkins university. Beide landen hebben veel zeer goede wetenschappers met expertise op het gebied van vaccins en immunologie.

Vorige week keurden de Verenigde Arabische Emiraten een vaccin van de Chinese Sinopharm goed voor gebruik, waarbij het land beweerde dat het vaccin 86 procent effectief is zonder veel details te geven. Bahrein volgde snel. De meest bevolkte staat van Brazilië, São Paulo, is van plan om het Chinese vaccin van Sinovac in China te gebruiken. De gouverneur van de Braziliaanse staat wil het vaccin zelfs verplichten voor de 45 miljoen inwoners ervan. De Mexicaanse regering hoopt tegen het einde van de maand een contract af te ronden met het Chinese CanSino voor de levering van vaccins.

De ontwikkelaars van het Russische Sputnik V-vaccin zullen gegevens delen met de Anglo-Zweedse farmaceutische gigant AstraZeneca om mogelijke vorderingen tegen het coronavirus te onderzoeken, maakten beide partijen op 11 december bekend. Turkije uitte zijn twijfels over het Russische vaccin, maar is alweer bijgedraaid. En Argentinië heeft aangekondigd dat het deze maand Sputnik V gaat gebruiken.

De snel veranderende beslissingen worden allemaal genomen zonder volledige en door vakgenoten beoordeelde gegevens over klinische onderzoeken van die vaccins.

Chinese strategie

China heeft vijf kandidaat-vaccins in de laatste fase van de proeven, die hebben plaatsgevonden in regio’s die van strategisch belang zijn voor Peking. Er worden tests uitgevoerd in meer dan een dozijn landen, waaronder Pakistan, Turkije, Egypte, Saudi-Arabië, Indonesië en Brazilië.

Het besluit van China om over de hele wereld fase 3-onderzoeken te houden, heeft bijgedragen aan het opbouwen van vertrouwen in de vaccins, waarbij buitenlandse regeringen de proeven zelf kunnen overzien en observeren. Belangrijk, gezien de bewogen geschiedenis van de vaccinindustrie in China. Bij Sinopharm bijvoorbeeld zijn in het verleden schandalen over de kwaliteit van vaccins geweest, terwijl de CEO van Sinovac in de rechtbank heeft toegegeven dat hij vóór de pandemie verschillende keren de Chinese regulerende instantie voor geneesmiddelen heeft omgekocht.

Ondanks corruptie en kwaliteitsschandalen heeft de vaccinindustrie in China in de loop der jaren technische vaardigheid ontwikkeld, onder meer door technologieoverdracht van buitenlandse bedrijven en wetenschappers die na hun werk en studies in het buitenland terugkeren naar China. De ervaring van China met de SARS-pandemie (van 2002 tot 2004) zorgde ook voor een urgentie om in het land voorbereid te zijn om vaccins te kunnen ontwikkelen.

Opsteker voor de Russen

De Russische premier Mikhail Mishustin zei vorige week dat hij een ‘explosieve vraag’ in het buitenland verwachtte. Voor Rusland, waar de eigen bevolking niet echt warm loopt voor het Sputnik V-vaccin (Lees: Russen vertrouwen eigen vaccin langs geen kanten: bijna niemand wil Sputnik V laten zetten) kwam er vorige week een opsteker. AstraZeneca kondigde aan dat het binnenkort zou gaan samenwerken met het Gamaleya National Center of Epidemiology and Microbiology, de ontwikkelaars van het Sputnik V-vaccin.

De ontwikkelaars van Sputnik V hebben ook aangeboden om het Russische vaccin te delen met het Franse Sanofi en het Britse GSK.Dat aanbod kwam toen Sanofi en GSK aankondigden dat hun vaccin zou worden uitgesteld tot eind volgend jaar omdat uit de resultaten van de fase 1/2-studie een lage immuunrespons bij oudere volwassenen bleek.

Volgens de laatste update van het Russian Direct Investment Fund is de werkzaamheid van Sputnik V bij het voorkomen van infectie 91,4 procent en krijgen degenen die het coronavirus toch oplopen na ontvangst van het vaccin geen ‘ernstige symptomen’.

De Russische premier Mikhail Mishustin zei vorige week dat hij een ‘explosieve vraag’ in het buitenland verwachtte voor het Russische vaccin. Maar het Kremlin werd vorige week verrast toen Turkije het vaccin publiekelijk afkeurde. De Turkse minister van Volksgezondheid, Fahrettin Koca, uitte zijn twijfels over de wetenschappelijke methoden van Rusland. Koca keerde nog zich dezelfde dag terug op zijn woorden en riep een persconferentie bijeen om te zeggen dat Turkije ‘geen probleem heeft om het in Rusland geproduceerde vaccin te kopen’.

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
  • Aantal
    doden
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    684.256
  • Aantal
    doden
    20.572