scrollTop top
Een kolencentrale in China

Waarom CO2 niet meer daalt tijdens een wereldwijde lockdown

Isopix

Ongeveer 4 miljard mensen over de hele wereld zijn opgesloten om de verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan. Gezien dat enorme aantal lijkt de daling van de wereldwijde broeikasgassen in vergelijking bijna schraal. Hoe komt dat?

Voorspellers verwachten dat de emissies in 2020 met meer dan 5 procent zullen dalen, de grootste jaarlijkse vermindering ooit. Maar dat is nog steeds veel minder dan wat volgens wetenschappers de komende tien jaar elk jaar nodig is om te voorkomen dat de wereldwijde temperatuur met meer dan 1,5 graden Celsius stijgt. Daarvoor hebben we een daling van minstens 7,6 procent nodig. Als je uitgaat van een evenredige afname van het bruto binnenlands product en emissies, zorgt wat als een economische catastrofe wordt omschreven tot een vrij bescheiden vermindering van de uitstoot. Waarom?

Herstel

Het antwoord op die vraag heeft te maken met een aantal zaken. Zoals de manier waarop emissieprognoses worden gedaan, de manier waarop ons energiesysteem is gestructureerd en hoe de pandemie een economische vrije val veroorzaakt die verschilt van eerdere recessies.

Door de lockdownmaatregelen in China daalden de emissies in een periode van vier weken, beginnend op 3 februari, met 25 procent. Tussen 15 maart en 14 april lagen ze in Europa en de VS tussen 15 à 20 procent lager. Dus waarom worden die forse afnames niet weerspiegeld in de jaarlijkse prognoses?

vliegtuig

Omdat de meeste voorspellers ervan uitgaan dat de economie in de tweede helft van het jaar zal herstellen, waardoor de uitstoot zal stijgen. Het Internationaal Monetair Fonds verwacht een krimp van 3 procent in de wereldeconomie. Zelfs het IMF, dat voor het hele jaar een wereldwijde krimp ziet, verwacht een herstel in de tweede helft van 2020.

Dat kan optimistisch zijn. Het lijkt steeds waarschijnlijker dat lockdowns in sommige delen van de wereld tot eind 2020 kunnen voortduren. Maar zelfs dan. Het Global Carbon Project schat dat de wereldwijde uitstoot tussen 2010 en 2018 met gemiddeld 0,9 procent is gestegen elk jaar. Dus zelfs in een scenario waarin de uitstoot met 25 procent is gedaald, zou driekwart van de wereldwijde CO2-productie doorgaan gedurende een lockdown die een jaar duurt.

Historisch

En dan is er dit: normaal gesproken verwacht je in een recessie dat CO2-reductie gepaard gaat met dalingen in productie en shipping. Bijna het tegenovergestelde is dit jaar gebeurd. Beijing regisseerde zelfs een zware smogdag tijdens de sluiting van China. Veel staal- en kolencentrales bleven tijdens die lockdown gewoon draaien, zij het vaak op lagere niveaus.

In plaats daarvan zorgen recorddalingen in transport van goederen over land, en wegverkeer tout court, voor wereldwijde emissiereducties. Rystad Energy, een Noors olieadviesbureau, schat dat de verkeersdrukte op elk bevolkt continent daalde. Zelfs met 50 procent in de meeste Europese landen. Het aantal vliegreizen is in de 12 weken sinds de eerste 500 gevallen van COVID-19 met 40 procent gedaald. In Europa zijn negen op de tien vluchten aan de grond gehouden.

Het resultaat is een historische ineenstorting van de vraag naar olie. De wereldwijde honger naar vliegtuigbrandstof zal in april en mei waarschijnlijk met 65 procent afnemen in vergelijking met vorig jaar. In de Verenigde Staten daalde de benzinevraag voor de vier weken eindigend op 17 april met 41 procent vergeleken met dezelfde tijd vorig jaar, volgens de statistieken van het Department of Energy.

Olieproductie in Rusland

Maar we gebruiken nog altijd hallucinant veel

Het International Energy Agency (IEA) schat dat de wereldwijde vraag naar benzine in april met 11 miljoen vaten per dag zal afnemen, de grootste maandelijkse daling ooit, en in mei nog eens 10 miljoen vaten. Spectaculair, maar toch verbruikt de wereldeconomie nog steeds veel olie. In het tweede kwartaal van dit jaar zullen 76,1 miljoen vaten per dag worden verbruikt.

De cijfers illustreren hoe verweven olie is met de wereldeconomie

Wie consumeert al die ruwe olie? Om te beginnen is de vraag naar benzine en vliegtuigbrandstof dramatisch gedaald, maar niet verdwenen. De vraag naar diesel is ook gedaald, maar de verliezen zijn beperkt: het IEA verwacht dat de vraag naar diesel in 2020 met 7 procent zal dalen in vergelijking met het jaar ervoor.

Dan zijn er petrochemicaliën, die ongelijk zijn getroffen door de crisis. Het gebruik van olie voor kunststoffen die worden gebruikt in autofabricage zijn gedaald, maar voor kunststoffen die worden gebruikt voor voedselverpakking zijn ze dan weer formidabel toegenomen. Over het algemeen denkt het IEA dat de vraag naar plastic grondstoffen zoals ethaan en naftaleen in de loop van het jaar zal afnemen, maar niet in dezelfde mate als benzine of diesel. 

De cijfers illustreren hoe verweven olie is met de wereldeconomie. Auto’s en vliegtuigen kunnen massaal worden geparkeerd en toch blijft het wijdverbreide olieverbruik hoog. De coronacrisis laat zien hoe uitdagend het koolstofarm maken van de economie puur door gedragsaanpassing zou zijn. En hoe relatief de impact is van individuele beslissingen over niet rijden of vliegen. Ze maakt opnieuw duidelijk dat wat we nodig hebben, technologische oplossingen zijn waarmee onze economie op 100 procent kan draaien met een jaarlijkse vermindering van 5 tot 8 procent aan schadelijke emissies.

Steenkool

Het Global Carbon Project schatte dat de emissies in 2019 met 0,6 procent stegen, tot een totaal van 36,8 gigaton. Vervoer was verantwoordelijk voor ongeveer 20 procent van die totale uitstoot, terwijl wegvervoer goed was voor ongeveer de helft van dat deel. Dus: 80 procent is al het andere.

olieraffinaderij in Noord-Amerika

Steenkool is verantwoordelijk voor 40 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot, meer dan welke andere brandstof dan ook. Net als bij olie lijdt de steenkoolproductie tijdens de pandemie. Maar net als olie blijft het wereldwijd een centraal tandwiel in de economische productie.

Steenkool was goed voor 15 procent van de Amerikaanse stroomopwekking van de afgelopen maand, vergeleken met 22 procent op hetzelfde moment vorig jaar. Volgens de Independent Commodity Intelligence Services zal de Europese vraag naar kolen met bijna 13 procent dalen.

Het onderstreept alweer dat wat er werkelijk met klimaatverandering gebeurt, eigenlijk neerkomt op China en India, en er is niet veel behoefte daar om economische groei op te offeren voor emissiereductie.

De uitstoot van steenkoolgebruik in China alleen (7,3 gigaton) overtreft bijvoorbeeld de wereldwijde transportemissies, exclusief internationale vliegreizen en scheepvaart. De steenkoolproductie in China lijkt in februari te zijn gedaald, maar begon in maart alweer te herstellen. En steenkool blijft cruciaal voor de opwekking van elektriciteit over de hele wereld.

In India laten de dagelijkse cijfers van de nationale netbeheerder zien dat de steenkoolverbranding om energie op te wekken deze week rond 1,9 gigawattuur schommelt, vergeleken met 2,3 GWh op 24 maart, de dag dat het land werd afgesloten. Amper een vermindering dus, en dat voor een land dat voor 1,7 gigaton aan steenkoolemissies uitstootte vorig jaar. 

Het onderstreept alweer dat wat er werkelijk met klimaatverandering gebeurt, eigenlijk neerkomt op China en India, en er is niet veel behoefte daar om economische groei op te offeren voor emissiereductie.

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
    30.170.390
  • Aantal
    doden
    946.001
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    97.976
  • Aantal
    doden
    9.936

Biden vs Trump
AMERIKAANSE VERKIEZINGEN
Volg het hier LIVE elke dag