Volgens nieuwste klimaatmodellen op supercomputers schatten we opwarming veel te laag in

Recente data van klimaatmodellen suggereert dat het klimaat aanzienlijk gevoeliger is voor koolstofemissies dan eerder werd aangenomen. En dat heeft te maken met … wolken.

Momenteel worden de resultaten van die klimaatmodellen van meer dan 20 wetenschappelijke instellingen gecompileerd. Ze zullen dienen als basis voor het zesde rapport door het Intergouvernementeel Panel van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (IPCC), dat volgend jaar zal worden vrijgegeven.

Vergeleken met de laatste beoordeling in 2014, vertoont 25 procent van de modellen een scherpe opwaartse verschuiving van de klimaatgevoeligheid van 3 graden Celsius naar 5 graden. De klimaatgevoeligheid is de heilige graal van de klimaatwetenschap. Het is de belangrijkste indicator van het klimaatrisico. Ze staat voor de verwachte hoeveelheid opwarming door een verdubbeling van atmosferische kooldioxide ten opzichte van het pre-industriële niveau van 280 deeltjes per miljoen (ppm).

Klimaatmodellen op supercomputers tonen aan dat de klimaatgevoeligheid wellicht veel erger is dan aanvankelijk gedacht.

Al 40 jaar schommelt de klimaatgevoeligheid rond 3 graden Celsius. Maar nu beginnen we plotseling bij grote klimaatmodellen op de beste supercomputers te zien dat het wellicht veel erger is. Verschillende projecties van een klimaatgevoeligheid van meer dan 5 graden Celsius zijn gegenereerd door een aantal van ‘s werelds meest vooraanstaande instanties die aan klimaatonderzoek doen. Onder hen het Hadley Centre van het UK Met Office en het Community Earth System Model van de EU.

Wolken

Het blijkt vooral met wolken te maken te hebben. En wolken en klimaat: het is al tientallen jaren het onderwerp van felle academische geschillen. De rol van wolken is een van de meest onzekere gebieden in de klimaatwetenschap omdat wolken moeilijk te meten zijn en, afhankelijk van hoogte, druppeltemperatuur en andere factoren, zowel een verwarmende als een verkoelende rol kunnen spelen.

‘Wolken zullen het lot van de mensheid bepalen’

Timothy Palmer, hoogleraar klimaatfysica aan de universiteit van Oxford

Eerdere IPCC-rapporten gingen er vaak van uit dat wolken een neutrale impact zouden hebben omdat de opwarmende en verkoelende terugkoppelingen elkaar zouden opheffen. Maar in de afgelopen anderhalf jaar is de hoeveelheid bewijsmateriaal aan het groeien die aantoont dat het netto-effect zal neerkomen op opwarmen. Dat komt omdat de computermodellen nu geavanceerde wolkenmicrofysica incorporeren.

In een recent artikel in het tijdschrift Nature legt Timothy Palmer, hoogleraar klimaatfysica aan de universiteit van Oxford, uit hoe het nieuwe Hadley Center-model dat hogere cijfer over klimaatgevoeligheid produceerde. Het kwam neer op relatief kleine veranderingen in de manier waarop wolken in de modellen worden weergegeven.

Timothy Palmer, hoogleraar klimaatfysica aan de universiteit van Oxford. Foto: Sebastian Derungs

‘Wolken zullen het lot van de mensheid bepalen – of het klimaat een existentiële bedreiging is of een ongemak waarmee we zullen leren leven’, gelooft Palmer. ‘Feit is: de meest recente klimaatmodellen suggereren dat wolken de zaken erger zullen maken.’