‘Wij voorspelden de coronapandemie maar niemand wou luisteren’

Voices

Landen sluiten hun grenzen, steden worden afgesloten en burgers moeten thuisblijven. Zo’n bedreiging voor de volksgezondheid hebben we sinds de grieppandemie van 1918, waarbij meer dan 50 miljoen mensen omkwamen, niet meer gezien. Voorzichtige schattingen suggereren dat Covid-19 de wereldeconomie ten minste 1 miljard dollar aan verloren productie zal kosten, of 1,3 procent van het wereldwijde bbp.

Een pandemie met deze impact was niet alleen voorspelbaar, maar ook voorspeld. Afgelopen september waarschuwde een deskundigengroep, de Global Preparedness Monitoring Board – waarvan ik lid ben – dat de wereld acuut gevaar liep en hoegenaamd niet voorbereid was. Een van de grootste bedreigingen die we belichtten, was een razendsnelle pandemie veroorzaakt door een dodelijke respiratoire aandoening.

We riepen op tot onmiddellijke, krachtige en gecoördineerde actie. Een antwoord bleef uit. Het gevolg hiervan is dat we ons nu niet moeten voorbereiden op een pandemie, maar erop moeten reageren, wat een veel moeilijkere taak is.

De G7-leiders hebben gezworen alles te doen wat nodig is, en de G20 zit deze week samen om tot een gezamenlijke reactie te komen. Deze keer moeten warme woorden worden gecombineerd met actie.

Een van de meest urgente maatregelen is een investering van ten minste 8 miljard dollar in de ontwikkeling en productie van vaccins, medicijnen en betere diagnostiek.

De wereld is gedwongen om steden te sluiten en burgers te vragen om thuis te blijven – met pijnlijke sociale, economische en politieke gevolgen. Medicijnen, vaccins en diagnostiek zijn de zekerste manier om levens te redden, om een einde te maken aan deze pandemie en te voorkomen dat ze weer opduikt.

‘Geen enkel land kan het zich veroorloven om alleen zijn eigen nationale onderzoeksinspanning te steunen’

Investeren in onderzoek is ’s werelds beste strategie nu. En er is hoop dat we dit voor elkaar kunnen krijgen. Over de hele wereld werken wetenschappers in een hoog tempo aan het ontwikkelen van vaccins, het testen van bestaande medicijnen die behandelingen voor Covid-19 zouden kunnen worden en het verbeteren van diagnostische tests.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) lanceerde een gemeenschappelijke wereldwijde klinische proef, de Solidarity Trial. Die zal in eerste instantie vier medicijnen testen die snel kunnen worden gebruikt tegen Covid-19 en andere toevoegen zodra ze beschikbaar worden. De Covid-19 Therapeutics Accelerator is gelanceerd door Wellcome, de Bill & Melinda Gates Foundation en de Mastercard Foundation.

De Coalition for Epidemic Preparedness and Innovations (CEPI) ondersteunt al twaalf vaccinprojecten – waarvan er één al 60 dagen na de eerste identificatie van het virus een proef op mensen begon. Onder toezicht van de WHO worden wereldwijd tientallen nieuwe kandidaat-vaccins ontwikkeld.

De wetenschap heeft de wil en het vermogen om dit te doen, maar heeft meer geld nodig. Een initiële 8 miljard dollar – een fractie van wat regeringen veil hebben om hun economie te beschermen – zou nodig zijn om zowel medicijnen als vaccins te ontwikkelen en de productie op te schalen, zodat miljarden doses kunnen gemaakt worden.

De enige manier om deze pandemie te doorbreken is door samen te werken. De kans is groot dat sommige medicijnen en kandidaat-vaccins hun vruchten afwerpen. Maar andere zullen falen en ik kan niet voorspellen – niemand kan dat – welke veilig en effectief zullen zijn.

Dat betekent dat geen enkel land het zich kan veroorloven om alleen zijn eigen nationale onderzoeksinspanning te steunen. We moeten al het veelbelovende aftoetsen, waar het ook vandaan komt, en afspreken om zowel de financiële kosten als de voordelen ervan te delen. Als we geneesmiddelen en vaccins krijgen, zal iedereen ertoe toegang willen hebben en dit moet eerlijk worden geregeld.

Deze essentiële financiering voor onderzoek en productie is allerminst de enige investering die de wereld moet doen om deze pandemie te doorstaan. Gezondheidsstelsels en zorgverleners worden nu tot het uiterste gedreven. Ik heb vreselijke verhalen van collega’s gehoord over aan welke patiënt ze het laatste beademingsapparaat moeten geven en of ze wel naar huis, naar hun familie kunnen gaan.

We moeten de Wereldgezondheidsorganisatie financieren om de volksgezondheid in goede banen te leiden en ziekenhuizen en gezondheidswerkers de instrumenten te geven die ze nodig hebben om patiënten te behandelen en zichzelf te beschermen. We hebben dit allemaal nodig: de noodhulp, de economische stimulans. En de investering in medicijnen, vaccins en diagnostiek die de wereld uiteindelijk in staat zal stellen terug te keren naar iets wat op normaal lijkt.

Het moment is nu. We kunnen het ons niet veroorloven om nog meer tijd te verliezen.

Jeremy Farrar is clinicus en onderzoeker, gespecialiseerd in infectieziekten. Hij is wetenschappelijk en volksgezondheidsadviseur van de WHO en van de Britse en Duitse regering. Hij was persoonlijk betrokken bij de wereldwijde reactie op SARS en de grieppandemie en heeft consequent zijn stem uitgesproken bij het oproepen van wereldleiders om veel meer te doen om zich voor te bereiden op pandemieën. Hij is de directeur van Wellcome, een onafhankelijke liefdadigheidsstichting die onderzoek ondersteunt om de gezondheid over de hele wereld te verbeteren, waarin wetenschap, innovatie en volksgezondheid samenkomen met een perspectief dat bredere sociale, culturele en politieke contexten van wereldwijde wetenschap en gezondheid omvat.