‘Europese oplossingen’ voor Europese problemen zouden ook de VS ten goede komen

Voices

De retoriek van Trumps ‘America first’-ambitie zal de relaties tussen de Verenigde Staten en Europa niet veranderen, verklaarde de Amerikaanse Staatssecretaris Mike Pompeo onlangs op de Veiligheidsconferentie in München. ‘Ik ben blij te kunnen melden dat de dood van de trans-Atlantische alliantie ernstig overdreven is’, kondigde Pompeo aan. ‘Het Westen is aan het winnen, en we winnen samen.’

De Franse president Emmanuel Macron, ook aanwezig in München, was niet overtuigd. ‘Er is een Amerikaans beleid dat enkele jaren geleden is begonnen, en niet alleen onder deze regering, dat een zekere terugtrekking inhoudt, van een heroverweging van de relatie met Europa’, zei hij. ‘We kunnen niet de junior partner van de Verenigde Staten zijn. Ik ben ongeduldig voor Europese oplossingen.’

De Franse president Emmanuel Macron wordt verwelkomd door de Duitse minister van Defensie Annegret Kramp-Karrenbauer tijdens de Veiligheidsconferentie in München op 15 februari 2020. Foto: Tobias Hase/dpa

De belangrijkste van die oplossingen, zo betoogde Macron, is de proactieve diplomatie tussen de West-Europese mogendheden en Rusland, die ervoor kiest om ‘opnieuw een strategische dialoog op te starten, omdat we tegenwoordig steeds minder praten, conflicten zich vermenigvuldigen en we niet in staat zijn om ze op te lossen’.

De Franse president richtte zijn opmerking voornamelijk naar een Europees publiek, maar Macrons streven naar ‘Europese oplossingen’ biedt ook oplossingen voor de Verenigde Staten. Washington zou zijn relatie met Europa en het NAVO-bondgenootschap moeten herzien. De Europese zelfredzaamheid moet worden aangemoedigd en omarmd – dat is zowel in het belang van Europa als van de Verenigde Staten.

‘Het hedendaagse Europa is meer dan in staat om de huidige dreigingen aan te pakken, zonder Amerikaanse hulp of toezicht.’

In tegenstelling tot Pompeo’s aandringen in München op een status quo, heeft Trump zich eerder al beklaagd over het feit dat veel Europese NAVO-landen hun beloofde benchmark van 2 procent van het bruto binnenlands product niet halen voor defensie-uitgaven. Dit zijn rijke landen, zo merkte hij terecht op, ver verwijderd van de naoorlogse kwetsbaarheid waarin de NAVO werd gecreëerd. Aan de hand van veiligheidsubsidies hebben de Amerikaanse belastingbetalers functioneel gezien de Europese binnenlandse uitgaven op peil gehouden.

Maar gedurende zijn drie jaar in functie is Trump er niet in geslaagd om woorden en daden met elkaar te verzoenen: hij heeft de Amerikaanse militaire verplichtingen in het buitenland verhoogd in plaats van verlaagd, en de evolutie naar een meer rechtvaardige lastendeling bij de NAVO was al in gang gezet voordat hij aantrad en kan dus niet worden toegeschreven aan het beleid van deze regering. 

Dat de rol van de Verenigde Staten in de NAVO moet worden heroverwogen, staat buiten kijf, want het bondgenootschap werd opgericht in een ander veiligheidsklimaat dan dat waarin we ons tegenwoordig bevinden. Zowel door militaire als economische maatregelen is Europa nu veel sterker dan in de naoorlogse jaren. Ondertussen is het huidige Rusland een afnemende, regionale macht, duidelijk zwakker en bescheidener in zijn doelstellingen dan de Sovjet-Unie.

‘Het toepassen van Amerikaanse oplossingen voor Europese problemen is dus over de hele lijn schadelijk.’

‘Het hedendaagse Europa is meer dan in staat om de huidige dreigingen aan te pakken, zonder Amerikaanse hulp of toezicht’, zei militair historicus en voormalige legerkolonel Andrew Bacevich. ‘Collectief hebben de Europeanen geen Amerikaanse troepen of dollars nodig.’

Wat Europa wel nodig heeft, is een vrijere hand om zijn eigen verdediging te voeren, wat – zoals Macrons opmerkingen aangeven – waarschijnlijk vreedzamer en minder confronterend zou zijn zonder Amerikaanse betrokkenheid.

Het contraproductieve effect van de Amerikaanse troepen en dollars in Europa gaat immers ten koste van alle betrokkenen: het geeft Europese landen een vals gevoel van veiligheid, het stimuleert roekeloos gedrag en een verwaarlozing van de praktische diplomatie, die voortkomt uit de verwachting dat Washington altijd klaar zal staan om te hulp te schieten. Voor de Verenigde Staten verhoogt de aanwezigheid van militairen in de Baltische staten het risico op een escalatie met Rusland.

Het toepassen van Amerikaanse oplossingen voor Europese problemen is dus over de hele lijn schadelijk. Het maakt een conflict – in het ergste geval een schietpartij tussen de NAVO en Rusland – meer dan waarschijnlijk, terwijl het productieve diplomatieke betrokkenheid ontmoedigt. De Amerikaanse belastingbetalers betalen voor de Europese defensie, maar deze uitgaven maken niemand veiliger. Europa heeft er geen baat bij om de junior partner van de Verenigde Staten te zijn. De regering-Trump zou nu moeten erkennen dat de Verenigde Staten daar ook niets aan heeft. 

Bonnie Kristian is redacteur bij Defense Priorities, een Amerikaanse nieuwswebsite gespecialiseerd in defensiebeleid. Ze schreef eerder voor CNN, Politico en de Los Angeles Times.