Controversiële manier om klimaat te redden zou beste kunnen zijn

Voices

Door het gebrek aan klimaatactie van nationale regeringen – van Amerika en Australië tot Brazilië en Groot-Brittannië – is er veel aandacht voor wat individuen kunnen doen. Deze verschuiving is belangrijk omdat we de hele gemeenschap op één lijn moeten krijgen om de klimaatverandering grondig aan te pakken. Er is nood aan gedeelde solidariteit. In een wereld met steeds schaarsere grondstoffen moet elk individu verantwoordelijkheid opnemen.

Of je nu LED-peertjes installeert, recycleert, een elektrische wagen aankoopt, groene energie koopt of de occasionele Trans-Atlantische vlucht vermijdt; het moet allemaal gebeuren. Gelukkig doen al heel wat mensen dit om de opwarming van de aarde en de bijhorende extreme weersomstandigheden te vertragen. 

Tegelijk wordt een van de effectiefste acties waarmee individuen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het klimaatfront, minder vaak besproken: kleinere gezinnen. Een onderzoek van de universiteit van Lund in Zweden toonde aan dat deze maatregel nochtans de grootste impact heeft. Ze geeft alle eerdergenoemde persoonlijke acties om de uitstoot te verminderen ruimschoots het nakijken. Gezinsbeperking heeft tot 30 keer meer impact. De berekening van deze verminderde uitstoot wordt bevestigd door baanbrekend werk van Project Drawdown. Deze klimaatonderzoeksgroep toonde aan dat gezinsbeperking bij de top 10 van effectiefste oplossingen voor klimaatverandering hoort.

Daarom is, er met wat we vandaag over klimaatverandering weten, nood aan een nieuw debat. Gezien de bovenstaande gegevens, is dit absoluut  noodzakelijk. Ja, mensen zullen kinderen blijven krijgen. En de sociale vangnetten en de belastingen die ze ondersteunen, hebben nood aan nieuwe belastingbetalers. Maar we moeten het allemaal duurzamer aanpakken. Nog eens een geschatte twee miljard mensen bovenop de huidige 7,7 miljard wereldwijd in de volgende drie decennia, zal de planetaire grondstoffen onhoudbaar onder druk zetten. Vooral drinkbaar water, dat nu al opdroogt in steden over de hele wereld.

Maar dit zou niet enkel de ecologische gemeenschap kopzorgen moeten opleveren. Het laat geen enkel onderdeel van het binnenlands en buitenlands beleid onberoerd: van socio-economische kansen en sociale mobiliteit, tot gezondheidszorg en conflicten over schaarse grondstoffen. Geen enkel thema ontsnapt eraan. Daarom is een aanpak van familieontwikkeling die gericht is op kleinere gezinnen, zo belangrijk. In Vlaanderen, waar de gemiddelde kroost maandelijks rechtstreeks 918 euro kost, zouden kleinere gezinnen aanzienlijk meer middelen kunnen vrijmaken voor verbeterde toegang tot het onderwijs, gezondheidszorg en sociale mobiliteit. En ja, gezinsbeperking leidt ook tot een verkleinde impact op de planeet.  

Het raakt al deze thema’s aan. En het is hoog tijd dat het aan bod komt en dat erover gepraat wordt.

Bekijk het vanuit socio-economisch perspectief. Als een familie duizenden euro’s uitspaart met één kind minder, dan beïnvloedt dat de rest van de kinderen in die familie en hun verdere levensloop. We weten al dat kinderarmoede vergaande gevolgen heeft voor hun gezondheid, onderwijskansen, veiligheid en toekomst. Door dus voor elk kind meer middelen ter beschikking te stellen, bieden we hen een groter vermogen om met deze structurele obstakels om te gaan. Zo verbeteren we hopelijk ook de economische, medische en sociale vooruitzichten van elk kind.

Ook vanuit ecologisch perspectief is het interessant. In tijden waarin we steeds meer koolstof in de grond moeten laten om de klimaatopwarming te vertragen, is gezinsbeperking een serieuze bijdrage aan een oplossing. Om u een overzicht te geven: de gemiddelde Belg stoot jaarlijks gemiddeld 10 ton CO2 uit. (Ter vergelijking: in China bedraagt dit 7,5 ton per jaar, in het Verenigd Koninkrijk is dat 6,5 ton, in Frankrijk is het 4,6 ton).  

Het publiek ligt echter niet wakker van deze cijfers, ongeacht van wat deze data ons te vertellen hebben. Ze liggen begrijpelijkerwijs vooral wakker van liefde, biologie en overleving. Toch zijn er voldoende ecologische en socio-economische data om wereldleiders aan te zetten tot een verantwoorde dialoog. Wat zullen de gevolgen zijn van een wereldbevolking van 10 miljard mensen voor de toekomst van onze kinderen? 

De klimaatbewegingen en sociale verenigingen zijn de geschikte actoren om dit debat op gang te brengen over het gehele sociale front – van gendergelijkheid, tot inkomensgelijkheid en tot gelijke toegang tot de gezondheidszorg. Onderzoek blijft aantonen dat dit tot kleinere gezinnen leidt, en dus ook tot meer middelen per kind. Het gaat over het verkleinen van de inkomenskloof, omdat meer middelen per kind kinderarmoede helpen voorkomen en gezondere volwassen levenslopen mogelijk maken.

Het is een broodnodig debat dat we niet kunnen blijven vermijden. Door doordachte, op gelijkheid gebaseerde discussies aan te gaan over de voordelen van kleinere families, kunnen we wezenlijke vooruitgang boeken. We kunnen investeren in gezonde families en een gezond klimaat. Zo krijgen ouders en de planeet de kans om te investeren in meer middelen per kind. Dat is verantwoord omgaan met een wereld met schaarse grondstoffen. Als we de menselijke familie willen redden, moeten we het debat over het gezin aangaan.

Michael Shank onderwijst duurzame ontwikkeling aan het Center for Global Affairs aan de universiteit van New York.