scrollTop top

Vieze kant van pandemisch eindspel steekt de kop op: eerst vaccin voor alle Israëli’s, dan pas Palestijnen

Isopix

Israël is, net als veel rijkere landen, begonnen met het uitrollen van coronavirusvaccins. Zaterdag kreeg premier Benjamin Netanyahu symbolisch de eerste shot van het land. Maar op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook zijn de vooruitzichten voor het vaccineren van bijna 5 miljoen Palestijnen veel minder zeker. Eerst worden 9 miljoen Israëli’s ingeënt met een coronavaccin en de Palestijnen zullen moeten wachten.

Veel landen zijn al begonnen met het toedienen van vaccins aan gezondheidswerkers, ouderen en andere prioriteitsgroepen. Andere landen ontvangen nu de eerste zendingen. Maar armere bevolkingsgroepen in de wereld zullen wellicht veel langer moeten wachten. Interne documenten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) die de afgelopen week zijn gelekt, waarschuwden ervoor dat vaccins mogelijk pas in 2024 in sommige landen zullen arriveren en dat zou wel eens de wereldwijde inspanningen om het virus te beheersen kunnen belemmeren.

Premier Benjamin Netanyahu kreeg symbolisch het eerste vaccin in Israël. Foto: Isopix

‘Niemand is veilig totdat iedereen veilig is’, zei Gerald Rockenschaub, het hoofd van de WHO voor de Palestijnse gebieden. ‘Het is in ieders belang om ervoor te zorgen dat landen die geen vaccins op de wereldmarkt kunnen kopen, voldoende aan hun behoeften kunnen voldoen.’

‘Israël draagt ​​morele en humanitaire verantwoordelijkheid voor het vaccineren van de Palestijnse bevolking onder zijn controle’, liet Physicians for Human Rights weten in een oproep aan de Israëlische leiders.

Er zijn maar weinig plaatsen die een beter voorbeeld van die kloof bieden dan Israël en de Palestijnse gebieden. De Israëlische regering is klaar om tot 60.000 inwoners per dag in te enten via haar nationale gezondheidsprogramma’s met ongeveer 4 miljoen doses van het zojuist goedgekeurde vaccin van Pfizer-BioNTech. Gekoppeld aan plannen om ‘groene paspoorten’ uit te vaardigen die de gevaccineerden meer bewegingsvrijheid zullen geven, groeit in Israël daarmee de hoop dat de pandemie zijn laatste fase ingaat.

Op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook ziet het plaatje er heel anders uit. Palestijnse leiders zeggen dat ze zich geen van de eerste blockbuster-vaccins kunnen veroorloven die op de markt komen. Het Pfizer-BioNTech-vaccin zou hen ongeveer 20 euro per dosis kosten, en dat van Moderna is nog duurder.

Morele verplichting

Palestijnse leiders en internationale activisten zeggen dat Israël verplicht is ervoor te zorgen dat ook Palestijnen zo snel mogelijk worden ingeënt. ‘Israël draagt ​​morele en humanitaire verantwoordelijkheid voor het vaccineren van de Palestijnse bevolking onder zijn controle’, liet Physicians for Human Rights weten in een oproep aan de Israëlische leiders.

De Israëlische minister van Gezondheid zei dat zijn land wel in staat zou zijn om een ​​deel van de vaccinvoorraad die het aan het aanleggen is door te geven, maar dat zou niet gebeuren voordat het zijn eigen 9 miljoen burgers heeft ingeënt.

Maar in een interview verwierp de Israëlische minister van Volksgezondheid Yuli Edelstein meteen dat argument. Hij erkende wel dat het in het eigenbelang van Israël was om vaccinaties uit te breiden naar een aangrenzende bevolking die dagelijks duizenden arbeiders naar Israël stuurt.

Edelstein zei dat Israël wel in staat zou zijn om een ​​deel van de vaccinvoorraad die het aan het aanleggen is door te geven, maar dat zou niet gebeuren voordat het zijn eigen 9 miljoen burgers heeft ingeënt. ‘We kunnen een Israëlische burger geen vaccinatie weigeren omdat we iemand anders willen helpen’, zei hij.

De Palestijnen hebben overigens niet alleen financiële hulp nodig, maar ook logistieke hulp. Het Pfizer-serum moet bijvoorbeeld worden vervoerd en opgeslagen bij -70 graden, en daarvoor is een koelketen nodig die niet voorhanden is in Gaza, waar elektriciteit slechts acht uur per dag beschikbaar is.

Gavi Alliance

Het Palestijnse Ministerie van Volksgezondheid in Gaza heeft daar al over gesproken met de Israëlische kant, maar tot op heden is er geen overeenstemming. In plaats daarvan vestigen de Palestijnen hun hoop op een wereldwijd consortium van 92 lage-inkomenslanden die werken aan het leveren van meer betaalbare vaccins. Zowel Hamas, de militante groep die Gaza regeert, als de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever hebben zich aangemeld voor het programma, dat tot doel heeft de meest kwetsbare 20 procent van elk deelnemend land te vaccineren.

Dat initiatief, bekend als de Gavi Alliance en gesteund door de WHO, de Verenigde Naties en de Bill and Melinda Gates Foundation, overziet 14 vaccins die nog in ontwikkeling zijn over de hele wereld. De WHO verwacht in januari ten minste een aantal ervan goed te keuren voor gebruik in noodgevallen. Maar het kan daarna nog ettelijke maanden duren voordat massale vaccinaties onder het Gavi-programma beginnen.

Russische en Chinese vaccins dan maar?

Palestijnen onderzoeken ook andere opties. Volgens Salwa Najjab, een arts op de Westelijke Jordaanoever en lid van de Palestijnse werkgroep coronavirus, heeft de Palestijnse Autoriteit de Verenigde Arabische Emiraten gevraagd om een ​​deel van hun voorraad van een in China gemaakt vaccin te delen. En Rusland heeft naar verluidt aangeboden om tot 4 miljoen doses van zijn Sputnik V-vaccin beschikbaar te stellen, hoewel volksgezondheidsfunctionarissen zeiden dat details vaag waren en formele garanties ontbraken.

Welke regelingen ze ook treffen met vaccinleveranciers, de Palestijnen worden geconfronteerd met de extra barrière van Israëlische controle. Elk vaccin zal worden beoordeeld door Israëlische toezichthouders, die eerder al de invoer van niet-goedgekeurde medicijnen hebben geblokkeerd. Ze zouden dat naar verwachting zeker doen met de Russische vaccins en wellicht ook met de Chinese, zeker zolang die niet goedgekeurd worden voor gebruik door de WHO.

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
  • Aantal
    doden
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    684.256
  • Aantal
    doden
    20.572