scrollTop top

The United States of Junkies: drugsprobleem dat Trump ging oplossen alleen maar erger geworden

Foto: Isopix

Enkele maanden na zijn inauguratie zei president Donald Trump dat de drugsepidemie in de VS onder zijn bewind zou eindigen. ‘Het zal prachtig zijn om te zien’, beloofde Trump in 2017. Het tegenovergestelde is gebeurd: onder Trump is het aantal sterfgevallen door een overdosis drugs toegenomen, zelfs voordat de COVID-19-pandemie begon. In de VS sterven nu tien keer meer mensen door drugs dan in Europa.

Het sterftecijfer als gevolg van overdoses drugs in Europa (inclusief Turkije en de Scandinavische landen) ligt op 22,6 per miljoen inwoners. En dat cijfer mag je gerust delen door twee voor de meeste Europese landen, want het wordt omhooggetrokken door het Verenigd Koninkrijk dat alleen al goed is voor ongeveer een derde van het totaal aantal van die drugsdoden. In de VS gaat het momenteel richting 250 drugsdoden per miljoen inwoners.

Niet alleen sterven steeds meer Amerikanen door hun drugsgebruik, steeds meer Amerikanen gebruiken ook drugs. Een recent onderzoek toont aan dat de jongste vijf jaar het gebruik van methamphetamine met 487 procent is gestegen en dat van cocaïne met 21 procent.

Volgens voorlopige gegevens van de Centers for Disease Control and Prevention bereikten de sterfgevallen door een overdosis drugs in 2019, vóór COVID-19, een recordhoogte van bijna 72.000 in de VS. Of alweer bijna 5 procent meer dan in 2018 (69.000) en een stijging van 11 procent ten opzichte van 2016, het jaar voordat Trump aantrad. De gegevens voor 2020 tot dusver suggereren dat het jaar een pak slechter zal uitvallen qua drugsdoden, als gevolg van problemen veroorzaakt door COVID-19 en de toenemende verspreiding van fentanyl, een gevaarlijke synthetische opioïde, op illegale drugsmarkten.

Enorm probleem, maar afwezig in campagne

Het aanpakken van het groeiende drugsprobleem wordt één van de belangrijkste en moeilijkste problemen waar voormalig vicepresident Joe Biden voor staat, moest hij Trump in november verslaan. Dezelfde structurele problemen die tot de opioïdecrisis hebben geleid en die in stand hebben gehouden, blijven na vier jaar Trump bestaan. Amerika ondersteunt nog steeds niet voldoende verslavingszorg. En er worden nog steeds te veel zware opioïde pijnstillers voorgeschreven. Jarenlang hebben experts opgeroepen tot een grote investering – inclusief hervorming van de gezondheidszorg en tientallen miljarden dollars aan financiering – om deze problemen op te lossen, maar dat is onder Trump dus niet gebeurd, ondanks zijn beloftes.

New Yorkers riepen vorig jaar op tot een beter preventiebeleid. Foto: Isopix

Dat de VS kampt met een enorm drugsprobleem, zou je niet zeggen als je de campagnes volgt voor de nakende verkiezingen: er wordt nauwelijks over gerept, ook niet door Joe Biden. Desalniettemin zijn er verschillende tekenen dat de zaken in 2020 flink aan het escaleren zijn. Fentanyl, dat heroïne in toenemende mate heeft verdrongen op illegale drugsmarkten, lijkt zich te verspreiden naar het westen van de VS. Fentanyl, een krachtiger opioïde dan heroïne, geeft ook meer kans op overdosering. Overdoseringen met stimulerende middelen zoals cocaïne en crystal meth (methamphetamine), nemen ook toe. En geen klein beetje.
Het aantal sterfgevallen door overdosis in verband met psychostimulantia zoals meth zijn met bijna 22 procent toegenomen sinds 2018. Het aantal sterfgevallen door overdosis als gevolg van cocaïne is met bijna 5 procent toegenomen.

Niet alleen meer doden, ook een pak meer gebruikers

Niet alleen sterven steeds meer Amerikanen door hun drugsgebruik, steeds meer Amerikanen gebruiken ook drugs. Een recent onderzoek waarin meer dan 1 miljoen routinematige bloedtestresultaten uit de gezondheidszorg werden geanalyseerd, toont aan dat de jongste vijf jaar het gebruik van methamphetamine met 487 procent is gestegen en dat van cocaïne met 21 procent.

Deskundigen zijn bang dat dit een voorbode zou kunnen zijn van een nog grotere epidemie – een mogelijke ‘vierde golf’ in de overdosiscrisis die sinds 1999 meer dan 700.000 mensen in de VS heeft gedood. Elke opioïde-epidemie in de Amerikaanse geschiedenis is immers gevolgd door eentje van stimulerende middelen zeggen drugsbeleidsexperten. Voorlopig ligt het aantal sterfgevallen door overdosissen synthetische opioïden, al dan niet op voorschrift, nog dubbel zo hoog als die van de dodelijke overdoses die verband houden met cocaïne of meth alleen.

War on Drugs ten spijt

Er valt simpelweg niet te ontkennen dat ondanks de War on Drugs het Amerikaanse drugsprobleem in het algemeen erger wordt. Een studie uit 2018 in Science wees dat uit. Sinds 1979 is er een ‘exponentiële groei’ van het aantal sterfgevallen door overdoses in het land. De drugs veranderden, maar die trend staat gebeiteld. In de jaren zestig en zeventig was heroïne het grote probleem. In de jaren tachtig was het crack-cocaïne. In de jaren negentig en begin jaren 2000 was het meth. In het afgelopen decennium zijn opioïde pijnstillers, heroïne en vervolgens fentanyl het grote Amerikaanse drugsprobleem geworden.

Drugskartels produceren meer meth en sturen er ook een pak meer meer over de grens tussen de VS en Mexico. De vorige keer dat crystal meth een ravage in de VS veroorzaakte, werd het vooral in eigen land geproduceerd.

Dat probleem vindt zijn oorsprong in 1996, toen de lancering van OxyContin zorgde voor een enorme toename van het gebruik van opioïde pijnstillers. Dat werd gevolgd door heroïne en fentanyl omdat dealers probeerden te profiteren van de vraag naar opioïden door aan pijnstillers verslaafde Amerikanen. Het is dus zeker niet mis om te stellen dat de huidige overdosiscrisis te wijten is aan het voorschrijfgedrag van dokters en aan het introduceren door Big Pharma van bijzonder verslavende, sterke pijnstillers.

De meth-revival

De nieuwste trend is een meth-revival dus, en wat zorgelijk is, die vervangt niet per se de voorgaande drugsgolf, maar lijkt er gewoon bovenop te komen. Drugskartels produceren meer meth en sturen er ook een pak meer meer over de grens tussen de VS en Mexico. De vorige keer dat crystal meth een ravage in de VS veroorzaakte, werd het vooral in eigen land geproduceerd.

Nog een probleem daarbij is dat meth goedkoper en krachtiger is geworden. In 1986 bijvoorbeeld kostte meth gemiddeld 575 dollar per pure gram en was gemiddeld 52 procent zuiver; de door de kartels geproduceerde meth kost – dit is een ruw gemiddelde – nog geen 200 dollar en is 91 procent zuiver. Voor cocaïne geldt een vergelijkbaar verhaal: ook die is relatief goedkoper en zuiverder geworden.

Het is dus goedkoper geworden om drugs te gaan gebruiken. En dat terwijl de focus van de Amerikaanse oorlog tegen drugs gedurende decennia was om dit te voorkomen – door drugshandelaren en -dealers te bestrijden zou het aanbod moeten verhinderen en de prijs omhoog gaan was het idee. Maar dat is mislukt omdat drugskartels de autoriteiten consequent voor zijn gebleven. Ze werden daarbij geholpen door nieuwe technologieën en de globalisering, waardoor drugs goedkoper en gemakkelijker te maken zijn én te verschepen over de hele wereld.

De Muur en andere fantasieën

Het beleid van Trump en de federale overheid de afgelopen jaren heeft niet geholpen. Het verslavingsbehandelingssysteem blijft niet alleen ondergefinancierd, maar ook ondergereguleerd, waardoor fraude en misbruik in veel faciliteiten wortel kunnen schieten en er in andere niet op bewijzen gebaseerde praktijken worden gevolgd. In tegenstelling tot zijn belofte heeft Trump vooral bezuinigd.

Trump beweerde ook dat zijn muur aan de grens tussen de VS en Mexico zou helpen om drugs buiten de deur te houden, maar het bewijs suggereert dat dit niet het geval zou zijn. Er is ook helemaal geen bewijs dat zijn oproep tot strengere gevangenisstraffen en de doodstraf voor drugsdealers iets zou opleveren. Een pak onderzoek toont aan dat strengere straffen de stroom drugs naar de VS niet vertragen.

De bouw van de grensmuur tussen de Verenigde Staten en Mexico zou volgens Trump helpen om drugs buiten te houden. Foto: Randy Hoeft/AP

Trump heeft zelfs meerdere voorstellen gedaan die de overdosiscrisis erger zouden maken. Zoals het herhaaldelijk oproepen tot intrekking van de Affordable Care Act (ACA, bij ons beter bekend als Obamacare) en zijn pleidooien voor het schrappen van Medicaid. Alleen al de ACA breidde de toegang tot gezondheidszorg, inclusief verslavingszorg, uit tot honderdduizenden mensen met verslavingen. Beide schrappen zou volgens studies meteen leiden tot een toename van 6 à 10 procent van het aantal sterfgevallen door opioïdenoverdoses.

Joe heeft een plan

Trumps uitdager Joe Biden heeft wel een plan. Hij wil in 10 jaar tijd 125 miljard dollar besteden voor het opschalen van verslavingszorg en andere preventie- en herstelprogramma’s, betaald met hogere belastingen op de winst van farmaceutische bedrijven. Biden wil ook maatregelen nemen om het overmatig voorschrijven van opioïde pijnstillers te stoppen en tegelijkertijd een betere zorg voor chronische pijn uit te bouwen, en hij wil proberen de stroom van illegale drugs uit China en Mexico te vertragen.

Joe Biden wil in 10 jaar tijd 125 miljard dollar besteden voor het opschalen van verslavingszorg. Foto: AP Photo/Patrick Semansky

Het zou wel eens Biden grootste succes kunnen worden – als hij wordt verkozen. Immers, hoewel de Democraten een groot deel van de campagne hebben besteed aan het praten over ingrijpende hervormingen van de gezondheidszorg, een Green New Deal en enorme economische investeringen, zijn dit voorstellen die eerlijk gezegd niet erg haalbaar zijn, vooral als de Republikeinen de controle over de Senaat houden.

Bij het aanpakken van de drugsepidemie ligt dat anders. Verschillende Republikeinse senatoren hebben belangstelling getoond om aan de crisis te werken. Het is momenteel zelfs het enige issue waar Democraten en Republikeinen zich bereid hebben verklaard om samen aan te werken.

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
    64.498.634
  • Aantal
    doden
    1.492.893
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    582.252
  • Aantal
    doden
    16.911