Resistente superbacteriën in vliegtuigtoiletten reizen met ons mee

Toiletafval afkomstig uit vliegtuigen draagt bij aan de wereldwijde verspreiding van antibioticaresistentie, zo blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek. 

De onderzoekers namen stalen van het sanitair vliegtuigafval in vijf verschillende Duitse luchthavens en troffen een aanzienlijk hoger aantal antibioticaresistente bacteriën aan dan in nabijgelegen afvalwaterzuiveringsinstallaties. De resultaten werden deze maand gepubliceerd in het vakblad Environmental Science & Technology.  

Wat blijkt? Zo’n 90 procent van de 187 onderzochte E. coli-stammen (een bacterie die, meestal onschadelijk, in menselijke ingewanden leeft) was resistent voor minstens één antibioticum. Ter vergelijking: in naburige Duitse afvalwaterzuiveringsinstallaties was dat slechts het geval bij 45 tot 60 procent van de verzamelde E. coli bacteriën. Met andere woorden: luchtreizigers zorgen voor een snellere verspreiding van antibioticaresistentie, over de landsgrenzen heen. 

Globaal probleem

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bestempelt antibioticaresistentie als een van de ‘grootste bedreigingen voor de wereldwijde gezondheid, voedselveiligheid en ontwikkeling van vandaag’. Antibiotica zijn namelijk essentieel voor patiënten die kankerbehandelingen, orgaantransplantaties of alledaagse chirurgische ingrepen als keizersnedes ondergaan.

Luchtreizigers zorgen voor een snellere verspreiding van antibioticaresistentie, over de landsgrenzen heen. 

‘Deze studie toont duidelijk aan dat het antibioticaresistentieprobleem een internationaal probleem is en dat een wereldwijde inspanning nodig is om deze ernstige bedreiging voor de gezondheid van mens en dier aan te pakken’, zei co-auteur Stefanie Hess, microbioloog aan de Technische Universiteit Dresden aan het tijdschrift Science News.

Ook ziekenhuizen

Microben ontwikkelen resistentie tegen medicijnen en behandelingen door kleine veranderingen in hun DNA. Maar bacteriën zoals E. coli hebben zich de voorbije twee decennia aan zo’n verschroeiend tempo gewapend tegen bestaande antibiotica dat er onvoldoende nieuwe geneesmiddelen op de markt komen die ertegen opgewassen zijn.  

Traditioneel worden ziekenhuizen nauw in het oog gehouden omdat ze een broedplaats zijn voor zulke resistente bacteriën. Ongeveer vijf procent van alle patiënten krijgt te maken met een ziekenhuisinfectie. Ziekenhuizen passen bijgevolg hun beleid aan, bijvoorbeeld door de invoering van robots die muren desinfecteren met ultraviolet licht. Maar in het kader van hun onderzoek, waarschuwen de onderzoekers er nu voor om ook het afvalwater van luchthavens zorgvuldiger te beheren.