scrollTop top
Stormen Eta, Theta en Iota in één beeld

Iota, 13de orkaan van het seizoen, is geen toevalstreffer

Op satellietbeelden van 10 november zijn de drie stormen samen te zien: De dan nog tropische storm Eta in de Golf van Mexico, rechts de tropische storm Theta en in het zuiden wat zou uitgroeien tot de tropische storm Iota. – Isopix

Klimaatwetenschappers zeggen dat het recordbrekende orkaanseizoen van dit jaar en de ‘ongekende’ dubbele klap die Midden-Amerika staat te wachten nu orkaan Iota toeslaat, een duidelijk verband hebben met de klimaatcrisis. Ze hebben ook ontdekt dat orkanen nu veel minder van hun kracht verliezen wanneer ze aan land komen dan vroeger.

Iota is de 13de orkaan van het Atlantische seizoen. Verwacht wordt dat Iota Honduras en Nicaragua zal treffen als een orkaan van categorie 3 of hoger, met potentieel catastrofale winden, een gevaarlijke stormvloed en levensbedreigende overstromingen. Nicaragua en Honduras werden nog maar pas onlangs getroffen door een categorie 4 orkaan: Eta.

Iota is sowieso al een recorbrekertje: het is de 30ste storm die een naam heeft gekregen tijdens het Atlantische orkaanseizoen van dit jaar. Volgens voorspellers zal Iota tot 75 centimeter regen per vierkante meter droppen van Noordoost-Nicaragua naar Noord-Honduras. Costa Rica, Panama en El Salvador kunnen ook te maken krijgen met zware regenval en mogelijke overstromingen. De stormvloed waarmee de orkaan gepaard gaat, kan het waterpeil in Nicaragua en Honduras met wel 3 meter verhogen.

Hoewel wetenschappers nog niet definitief hebben bewezen dat de opwarming van de aarde tot meer orkanen heeft geleid, is er wel consensus dat klimaatverandering de manier waarop orkanen zich gedragen heeft veranderd, waardoor ze destructiever zijn geworden

Iota komt vlak na de subtropische storm Theta en orkaan Eta. Die laatste zorgde voor dodelijke overstromingen en aardverschuivingen in delen van Midden-Amerika, waar ze aan land kwam als een orkaan van categorie 4. De schade veroorzaakt door Eta gaat de impact van Iota ongetwijfeld nog verergeren.

Eta trof ook twee keer Florida, waardoor duizenden zonder stroom kwamen te zitten en straten en wegen onder water kwamen te staan. In tegenstelling tot Eta wordt niet voorspeld dat Iota naar het noorden zal afslaan richting de Verenigde Staten.

Hoewel wetenschappers nog niet definitief hebben bewezen dat de opwarming van de aarde tot meer orkanen heeft geleid, is er wel consensus dat klimaatverandering de manier waarop orkanen zich gedragen heeft veranderd, waardoor ze destructiever zijn geworden. Orkanen groeien nu in sneltempo uit tot monsters, bijvoorbeeld. Dat gebeurde deze zomer al een paar keer en het was nu opnieuw zo met Eta. In een periode van 36 uur ging Eta van een depressie naar een zeer sterke categorie 4.

Orkaan Eta in Fort Lauderdale, Florida
Orkaan Eta in Fort Lauderdale, Florida. – Isopix

Wetenschappers hadden een actief orkaanseizoen verwacht met wel 25 stormen die straf genoeg zouden zijn om een naam te krijgen. Die verwachting is nu overtroffen, samen met het record van 2005, waarin 28 stormen sterk genoeg waren om een naam te krijgen. Na het uitputten van de lijst met 21 namen die is opgesteld door de Wereld Meteorologische Organisatie voor het Atlantische orkaanseizoen, hebben meteorologen hun toevlucht genomen tot het gebruik van namen uit het Griekse alfabet.

Duidelijk verband

Klimaatwetenschappers zeggen dat het recordbrekende orkaanseizoen van dit jaar en de ‘ongekende’ dubbele klap voor Midden-Amerika een duidelijk verband hebben met de klimaatcrisis. Het bewijs van de invloed van de klimaatcrisis is niet zozeer in de recordbrekende 30 tropische stormen in de Atlantische Oceaan tot dusver dit jaar, maar de kracht, snelle intensivering en totale regenval van deze weersystemen.

De warmere oceaanwateren die de klimaatverandering met zich meebrengt, zullen naar verwachting de sterkere stormen sterker maken en ze sneller en sneller intensiveren. Daar zijn zowat alle klimaatwetenschappers het over eens.

Een studie uit 2019 in het tijdschrift Nature documenteerde een trend naar sneller intensiverende orkanen in de Atlantische Oceaan tussen 1982 en 2009, en gebruikte een model dat vaststelde dat het fenomeen onwaarschijnlijk zou zijn geweest zonder door de mens veroorzaakte klimaatverandering. Een ander onderzoek uit 2020 bevestigde het punt verder door aan te tonen dat stormen wereldwijd, en vooral in de Atlantische Oceaan, nu steeds vaker de hoogste orkaancategorieën bereiken.

Stormen zwakken minder af boven land

Pas gepubliceerd onderzoek suggereert dat de klimaatverandering er ook voor kan zorgen dat stormen hun vernietigende kracht langer behouden nadat ze landinwaarts zijn getrokken.

Bij het bestuderen van de effecten van klimaatverandering op orkanen hebben wetenschappers zich geconcentreerd op wat er gebeurt boven water, wanneer stormen zich vormen en sterker worden, waarbij warmte en vocht worden opgepikt terwijl ze over de oceaan draaien.

Orkaan Eta
De dan nog tropische storm Eta, hier op satellietbeelden van 8 november, groeide in sneltempo uit tot een orkaan van categorie 4. – Isopix

Maar een nieuwe studie kijkt naar wat er gebeurt nadat orkanen aan land komen en zich een weg landinwaarts banen. Het onderzoek suggereert dat de klimaatverandering stormen ook in deze fase van hun leven beïnvloedt, waardoor ze langzamer verzwakken en langer destructief blijven.

In de studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nature, analyseerden Lin Li en Pinaki Chakraborty van de Okinawa Institute of Science and Technology Graduate University in Japan gegevens van Noord-Atlantische orkanen die van 1967 tot 2018 aan land kwamen. Ze ontdekten dat, terwijl 50 jaar geleden een typische storm in de eerste 24 uur meer dan driekwart van zijn intensiteit zou hebben verloren, die nu slechts ongeveer de helft van z’n kracht verliest.

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
    64.498.634
  • Aantal
    doden
    1.492.893
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    582.252
  • Aantal
    doden
    16.911