Trump gebruikt corona om Europa te straffen

Onze correspondent in de VS ziet in de Europa-boycot van Trump een zoveelste case van zijn ‘leg de schuld bij de anderen’-politiek. Maar hoe ver staan de Amerikanen zelf in de bestrijding van Covid-19? Niet ver: ze kunnen zich nog altijd amper laten testen.

Tests zijn een belangrijk hulpmiddel bij het beperken van de verspreiding van het coronavirus. Enkel op die manier komt men te weten wie positief is en geïsoleerd moet worden, terwijl ook de mensen met wie geïnfecteerden in contact zijn gekomen kunnen worden getest.

Bevestigde coronabesmettingen in de VS

Zuid-Korea, een land met ongeveer 51 miljoen mensen, voerde tot maandag bijna 200.000 tests uit. Zuid-Koreanen kunnen zich op het virus laten testen in drive-thru mobiele testcentra. Die strategie lijkt te werken.

De testkits die beschikbaar zijn volstaan niet om een test uit te voeren.

Amerikanen daarentegen kunnen zich nog altijd amper laten testen. Hoewel in de VS een eerste geval van besmetting meer dan 6 weken geleden werd vastgesteld, voerden de Amerikanen zeer weinig tests uit, omdat de regering Trump er de voorkeur aan gaf een eigen testkit te ontwikkelen, eerder dan bestaande kits van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO of andere commerciële leveranciers te gebruiken. Die test functioneerde in eerste instantie niet goed, een probleem dat ondertussen lijkt te zijn opgelost. Afgelopen vrijdag meldde vicepresident Pence met de nodige fanfare dat er tegen het weekend 1,1 miljoen tests aan de laboratoria zouden worden geleverd. Nog eens 1 miljoen tests zouden dan deze week worden verspreid.

Info uit een Google-doc

Hoeveel Amerikanen zijn er ondertussen getest? Omdat de CDC geen uitgebreide data over de tests vrijgeeft, zijn de media aangewezen op een Google-doc dat dagelijks door 3 vrijwilligers wordt bijgewerkt. Volgens het trio waren er woensdagavond slechts 7.695 Amerikanen getest. Amerika telt 327 miljoen inwoners, notabene.

Dat is niet alles, want er is een bijkomend probleem. De testkits die beschikbaar zijn volstaan niet om een test uit te voeren. Er is ook een ‘RNA-extractiekit’ nodig om stalen klaar te maken die testen mogelijk maakt.

Robert Redfield is de directeur van het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention, afgekort CDC. Dat is de organisatie die zich in Verenigde Staten bezighoudt met het opsporen, behandelen en voorkomen van ziekten. Redfield heeft nu toegegeven dat er een latent gebrek is aan ‘RNA-extractiekits’. Op de vraag wat de CDC doet om dat gebrek op te vangen, antwoordde hij: ‘Op die vraag heb ik geen antwoord’.

De belangrijkste leverancier van RNA-extractiekits is Qiagen, een van oorsprong Duits bedrijf, dat ondergebracht is in een Nederlandse holding en begin deze maand voor 9 miljard euro werd overgenomen door het Amerikaanse Thermo Fisher Scientific. Maar vanwege het buitengewone tempo waarmee de wereld de voorbije weken coronavirustests heeft uitgevoerd kan het bedrijf het productietempo van de extractiekits amper volgen. Andere landen schoten met andere woorden veel sneller in gang en nu de regering Trump zich realiseert dat het testen moet worden versneld, zijn onvoldoende voorraden beschikbaar.

‘We worden verondersteld de grootste biomedische macht ter wereld te zijn, maar we zijn niet in staat om iets te doen wat bijna elk ander land op grote schaal doet.’ Marc Lipsitch, professor epidemiologie

In de VS circuleren ondertussen emails van hospitalen waarin de bevoegde artsen laten opmerken ‘dat het tekort een probleem is in laboratoria in het hele land’.

In de Harvard Gazette zegt Marc Lipsitch, professor epidemiologie aan de universiteit van Harvard, dat het onvermogen van de VS om tests uit te voeren een debacle is. ‘We worden verondersteld de grootste biomedische macht ter wereld te zijn, maar we zijn niet in staat om iets te doen wat bijna elk ander land op grote schaal doet.’

‘Een soort griep’

Op CNN merkte nieuwsanker Don Lemon woensdagavond na Trumps speech op dat de president eindelijk de ernst van de situatie lijkt in te zien en dat de tijd van ‘happy talk’ nu voorbij is. Wekenlang hield Trump namelijk vol ‘dat het virus ‘een soort griep was’, die met de lente wel zou verdwijnen’ en dat het allemaal niet zo’n vaart zou lopen.

De Amerikaanse president heeft al meermaals zijn dédain voor de wetenschap laten blijken. Die minachting vertaalt zich ook in de prioriteiten die zijn regering stelt. Mensen die over de relevante achtergrond en expertise beschikten om dit soort crisis aan te pakken werden in 2018 ontslagen en nooit vervangen. Onder hen Tim Ziemer, die jarenlang als Senior Director Global Health Security fungeerde. Hij was als lid van de Nationale Veiligheidsraad verantwoordelijk voor de coördinatie van ‘reacties op wereldwijde gezondheidscrises en potentiële pandemieën’.

John Bolton, die een tijdlang nationaal veiligheidsadviseur in de regering Trump was, ontsloeg niet enkel Ziemer, hij besliste gelijktijdig om de eenheid die zich binnen de National Security Council bezighoudt met gezondheidsbeveiliging gewoon te elimineren.

Ideologie voor logica

Volgens Trump zijn het na de Chinezen, nu de Europeanen die verantwoordelijk zijn voor de crisis en zit er weinig anders op dan de grenzen voor de Europeanen te sluiten. Vraag is of dat een epidemie zal tegenhouden die zich al in het land heeft verspreid en waarvan de omvang vanwege een gebrek aan tests tot nader order onbekend blijft. Het Verenigd Koninkrijk valt niet onder het inreisverbod. Ondanks dat ook daar honderden mensen besmet raakten en er tot nog toe 8 doden vielen. Een uitzonderingsmaatregel om de Britten te bedanken voor de brexit, misschien?

Trump heeft al meermaals zijn dédain voor de wetenschap laten blijken.

Trump omschrijft het coronavirus als een bedreiging die uit het buitenland komt en kan worden gestopt door grenzen te sluiten. Gezondheidsspecialisten zeggen dat de VS dat stadium al lang is gepasseerd en dat de verdere binnenlandse verspreiding nu de prioriteit is.

Ideologie vóór logica, volhardt men in dit Witte Huis. Want waar Trump niet van kan worden verdacht is politieke ongerijmdheid. Minachting voor de wetenschap, een fervent nationalisme en het verspreiden van foute informatie blijven voorlopig de handleiding die zijn herverkiezing moeten promoten. Of dit discours wijzigt wanneer de VS straks met Europese Covid-19-toestanden wordt geconfronteerd moeten we voorlopig afwachten.