De implosie van de ‘Chosen One’

In een aantal peilingen heeft de Democratische presidentskandidaat Joe Biden nu een voorsprong van 15 procent op huidig president Donald Trump. Op minder dan 120 dagen van de verkiezingen is dat de grootste voorsprong ooit opgemeten sinds … 1945. Minder dan zes maanden geleden leek Trump nog op een sneltrein richting herverkiezing te zitten. Maar toen kwam hij terecht in de perfecte storm.

Een pandemie die uitmondde in de grootste economische crisis sinds  Wereldoorlog II legde vooral een latent gebrek aan leiderschap bloot bij een man die graag in superlatieven over zichzelf spreekt. Tel daarbij een grote dosis zelfdestructie en een tegenkandidaat die, ondanks zijn gevorderde leeftijd en breed repertorium aan ‘gaffes’, op veel sympathie kan rekenen bij onafhankelijken en onbesliste kiezers. Want Joe Biden is niet Hillary Clinton. De zelfverklaarde ‘Chosen One’ graaft ondertussen met veel animo zijn eigen graf.

Donald Trump beleeft de zwartste dagen van zijn presidentschap. De pandemie heeft bijna 140.000 Amerikaanse slachtoffers geëist en is niet meer te stoppen. Op geen enkel moment is de regering Trump erin geslaagd een coherente respons te formuleren. Erger nog, het Witte Huis lijkt de strijd tegen het virus te hebben opgegeven.

COVID-19 raast ondertussen ook door de zuidelijke, traditioneel Republikeinse staten. Florida telt dagelijks meer besmettingen dan New York op zijn piek. Lokale gouverneurs kijken naar Trump voor richtlijnen, maar die komen er maar niet. Gevangen tussen hamer en aambeeld manoeuvreren ze best niet te veel rond wat ‘de basis’ wil, maar vanuit Washington komt enkel wartaal.

Eerst was het virus geen probleem. Dan moest de economie dicht om het te overwinnen, waarna het geneesmiddel nooit erger mocht zijn dan de ziekte en alles weer open moest. Het resultaat? Na de explosie van bevestigde gevallen, stijgt nu ook opnieuw het aantal doden in tientallen staten. 

Nieuwe peilingen van Quinnipiac en de Wall Street Journal/NBC wijzen op een slachtpartij voor Republikeinen in november

Het voorbije weekeinde werd dan de aanval ingezet op Trumps gezondheidsexpert en immunoloog Anthony Fauci. Maar opnieuw vergist het Witte Huis zich van tegenstander. De 78-jarige Fauci geniet grote sympathie onder het volk en diende onder niet minder dan zes presidenten. In 2008 kreeg hij de Presidential Medal of Freedom toegekend voor zijn werk op vlak van hiv/aids. Dat is de hoogste onderscheiding die aan burgers wordt gegeven door de regering van de Verenigde Staten.

Tenslotte was er vorige week de uiterst omstreden kwijtschelding door de president van de gevangenisstraf van Roger Stone. Dat is een notoir en vooral schimmig politiek figuur, die Donald Trump al in 1998 trachtte te overhalen zich kandidaat te stellen voor het presidentschap.

De voorbije jaren raakte Stone – die het onderwerp is van de uitstekende Netflixdocumentaire ‘Get me Roger Stone’ – verstrikt in de netten van het Ruslandonderzoek. In februari werd hij uiteindelijk tot meer dan drie jaar cel veroordeeld, omdat hij loog tegen het Congres en getuigen had beïnvloed.

‘Onze spartelende regering wordt nu beheerd door een gangsterregime’, schreef voormalig Fox-commentator en conservatief George Will, in The Washington Post. Voldoende redenen dus voor Amerikanen om te twijfelen aan de richting die het land uitgaat.

Zijn basis uitgezonderd, lijken weinigen bereid Trump nog eens vier jaar te gunnen. Nieuwe peilingen van Quinnipiac en de Wall Street Journal/NBC wijzen op een slachtpartij voor Republikeinen in november. Het gerenommeerde Cook Report ook. Zelfs het peilingbureau Rasmussen, dat in 2016 als enige correct de overwinning van Trump voorspelde, geeft Biden nu een voorsprong van 3 procent. Erger nog, de peilingen lezen als een doodvonnis.

Zonder in detail te treden, kunnen ze als volgt worden samengevat: grote aantallen Amerikanen willen Trump niet langer als president, geven hem op zowat alle vlak een onvoldoende, vertrouwen hem niet en hebben niet de indruk dat hij voor hen werkt. Politicologen die de cijfers analyseren zien nog weinig scenario’s die tot zijn herverkiezing zouden kunnen leiden.

‘De entertainer is saai geworden en omdat hij zijn nederlaag anticipeert, kijkt hij ook niet meer in de verre toekomst’

Dat begint stilaan door te dringen tot Trump zelf. Die kondigde woensdagavond aan zijn campagnedirecteur Brad Parscale te vervangen door diens assistent Bill Stepien, een Trump-loyalist van het eerste uur. Het debacle van Tulsa en een aantal recente Fox-peilingen deden Parscale de das om. Dat Biden in de peilingen leidt in 5 van 6 ‘swing states’ en dat ook de invloedrijke Fox-opiniemakers denken dat Trump wel degelijk kan verliezen, doet nu zelfs zijn basis twijfelen.

Wie de campagne niet vervangen kan, is Trump zelf. Afgezien van de dagelijkse tirades waarop hij iedereen trakteert die zich niet 100 procent aan hem onderwerpt, lijkt Trump stilaan aan het einde van zijn Latijn te komen. Want ook de Twitterdiarree heeft steeds minder effect.

‘Vanwege zijn ononderbroken gebruik ervan, heeft de retorische mosterd die de president overvloedig op elk onderwerp smeert nog weinig smaak’, aldus nog Will. ‘De entertainer is saai geworden en omdat hij zijn nederlaag anticipeert, kijkt hij ook niet meer in de verre toekomst.’

De implosie van de zelfverklaarde ‘Chosen One’ lijkt in de maak. ‘Make America Great Again’ was nochtans een geniale slogan. Wat de Amerikanen deden hebben weinigen hen nagedaan. Ze bouwden in 1931 het Empire State Building in exact 410 dagen en zetten als eersten en nog steeds als enigen een man op de maan.

Trump zag het allemaal nog veel groter. ‘Mars wordt het nieuwe doel, want de maan spreekt nog weinig tot de verbeelding’, zei hij vorig jaar nog. Maar onder zijn bewind raken Amerikanen voorlopig niet eens meer Europa binnen.