scrollTop top

Bewijst China dat keiharde lockdown veel beter is voor economie?

Toeristen bezoeken de Chinese Muur in oktober. Foto: The Yomiuri Shimbun via AP Images

Terwijl het grootste deel van de wereld nog steeds worstelt met de COVID-19-pandemie, laat China opnieuw zien dat een snel economisch herstel mogelijk is als het virus stevig onder controle wordt gebracht: de Chinese economie steeg in het kwartaal van juli tot september met 4,9 procent in vergelijking met dezelfde maanden vorig jaar. Halfzachte maatregelen zijn schadelijker voor de economie dan een snelle, stevige lockdown verkondigde ook al het Internationaal Monetair Fonds (IMF) eerder deze maand.

Bij een oplopend aantal coronabesmettingen kunnen overheden beter meteen ingrijpen dan de situatie laten doorzieken en wachten tot het echt niet meer gaat bleek uit onderzoek van het IMF naar de eerste maanden van de coronacrisis in 128 landen. China lijkt dat opnieuw te bewijzen. Nu COVID-19 er onder controle is, schiet de Chinese economie vooruit. De Chinese economie steeg in het kwartaal van juli tot september met 4,9 procent in vergelijking met dezelfde maanden vorig jaar, zo maakte het Nationale Bureau voor de Statistiek van het land bekend. De robuuste prestatie brengt China bijna terug naar het groeitempo van ongeveer 6 procent dat het rapporteerde vóór de pandemie.

China’s voorsprong gaat wellicht nog toenemen

Veel van de grootste economieën ter wereld zijn afgelopen voorjaar snel uit de diepten van een krimp geklommen, toen de productie door lockdowns sterk daalde. Maar China is het eerste land dat een groei meldt ten opzichte van het pre-COVID-tijdperk. Van andere landen wordt verwacht dat ze ook een stijging in het derde kwartaal zullen melden, maar ze lopen nog achter of halen net het pre-pandemische niveau in.

Toeristen bezoeken de Chinese Muur in oktober. Foto: The Yomiuri Shimbun via AP Images

De voorsprong van China zou in de komende maanden verder kunnen toenemen. Het land kent nu bijna geen lokale overdracht van het virus meer, en als het de kop opduikt, wordt keihard en drastisch ingegrepen, zoals in de oostelijke stad Qingdao vorige week nadat daar 12 besmettingen met het coronavirus waren vastgesteld. Meer dan negen miljoen inwoners werden er in vijf dagen getest. Ondertussen hebben Europa en de Verenigde Staten te maken met een nieuwe golf van gevallen.

De krachtige expansie van de Chinese economie betekent dat die de wereldwijde groei zal domineren – goed voor minstens 30 procent van de wereldwijde economische groei dit jaar en in de komende jaren, zei Justin Lin Yifu, een kabinetsadviseur en ere-decaan van de National School of Development aan de Universiteit in Beijing op een recente persconferentie van de Chinese regering.

Chinese bedrijven maken een groter deel uit van de wereldwijde export en produceren consumentenelektronica, persoonlijke beschermingsmiddelen en andere goederen waar veel vraag naar is tijdens de pandemie. Tegelijkertijd koopt China nu meer ijzererts uit Brazilië, meer maïs en varkensvlees uit de Verenigde Staten en meer palmolie uit Maleisië. Dat heeft een daling van de grondstofprijzen afgelopen voorjaar gedeeltelijk tenietgedaan en de impact van de pandemie op sommige industrieën verzacht.

De Chinese president Xi Jinping heeft in toenemende mate de nadruk gelegd op zelfredzaamheid, een strategie die vraagt ​​om uitbreiding van de dienstensector in China en innovatie in de productie. Het onderliggend idee is inwoners in staat te stellen meer uit te geven.

Toch heeft het herstel van China de rest van de wereld minder geholpen dan in het verleden, omdat de import lang niet zo sterk is gestegen als de export. Dit patroon heeft banen gecreëerd in China, maar remde de groei elders af. Het economisch herstel van China is ook al maanden afhankelijk van enorme investeringen in snelwegen, hogesnelheidstreinen en andere infrastructuur.

Chinezen vliegen nu al meer dan voor de pandemie

Maar de afgelopen weken heeft het land het begin gezien van een herstel van de binnenlandse consumptie. De rijkere Chinezen in exportgerichte kustprovincies waren de eersten die weer geld gingen uitgeven. Maar de rest van het land, en zelfs door COVID-19 keihard getroffen plaatsen als Wuhan, de centrale Chinese stad waar het nieuwe coronavirus voor het eerst opdook, zijn ondertussen gevolgd. De detailhandelsverkopen zijn vorige maand met 3,3 procent gestegen ten opzichte van een jaar geleden, terwijl de industriële productie 6,9 ​​procent hoger was. De autoverkopen voor de maand september stegen ook met 12,8 procent, terwijl het aantal binnenlandse vliegreizen de pre-pandemische niveaus overschreed.

Schuld

Het Chinese model voor het herstellen van de groei is misschien effectief, maar daarom niet aantrekkelijk voor andere landen. Vastbesloten om de lokale overdracht van het virus op of bijna nul te houden, heeft China zijn toevlucht genomen tot uitgebreide gsm-tracking van zijn bevolking, wekenlange lockdown van buurten en steden en kostbare massatests als reactie op zelfs de kleinste uitbraken.

Het herstel van China gaat ook gebukt onder een stijging van de totale schuld dit jaar met een bedrag dat gelijk is aan maar liefst een derde van de totale productie van de economie. Een grootste deel van de extra schulden bestaat uit leningen van lokale overheden en staatsbedrijven om nieuwe infrastructuur te betalen en hypotheken die zijn afgesloten door huishoudens en bedrijven om appartementen en nieuwe gebouwen te betalen. De overheid is zich bewust van het risico doordat schulden snel oplopen. Maar het beteugelen van nieuw krediet zou de vastgoedactiviteit schaden, een sector die tot een kwart van de economie vertegenwoordigt.

Een ander risico voor het herstel van China is de grote afhankelijkheid van export. De sterke stijging van de export in de afgelopen drie maanden, samen met de lagere prijzen voor de invoer van grondstoffen, waren verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de economische groei. De export vertegenwoordigt nog steeds meer dan 17 procent van de Chinese economie.

Naar een andere Chinese economie

De Chinese leiders erkennen dat de export van het land steeds kwetsbaarder wordt voor geopolitieke spanningen, waaronder de maatregelen van de regering-Trump om de handelsbetrekkingen tussen de Verenigde Staten en China te ontbinden. Verschuivingen in de wereldwijde vraag kunnen ook een bedreiging vormen voor de export, aangezien de pandemie overzeese economieën teistert. De Chinese president Xi Jinping heeft in toenemende mate de nadruk gelegd op zelfredzaamheid, een strategie die vraagt ​​om uitbreiding van de dienstensector in China en innovatie in de productie. Het onderliggend idee is inwoners in staat te stellen meer uit te geven. ‘We moeten van de Chinese consument de steunpilaar van de Chinese economie maken om onze veerkracht te vergroten’, luidt de richtlijn van Xi.

Chinees president Xi Jinping
Chinees president Xi Jinping. Foto: Isopix

Het probleem is dat het mondig maken van consumenten al lang een uitdaging vormt in China. Onder normale omstandigheden zijn de meeste Chinezen gedwongen om te sparen voor onderwijs, gezondheidszorg en pensionering vanwege een zwak sociaal vangnet. Door de economische vertraging en de pandemie zijn banen verloren gegaan, waardoor het probleem is verergerd, vooral voor mensen met een laag inkomen en plattelandsbewoners.

Helikoptergeld

Beijing’s aanpak om gewone Chinezen te helpen tijdens de groeivertraging, was om bedrijven belastingverlagingen en grote leningen van staatsbanken te bieden, zodat die bedrijven geen werknemers zouden moeten ontslaan. Maar sommige economen beweren dat Beijing in plaats daarvan beter coupons of cheques hadden moeten uitdelen om de armere burgers van het land directer te helpen. Miljoenen Chinese migrantenarbeiders hebben immers in het voorjaar minstens een maand of twee werkloosheid doorstaan, omdat fabrieken na de epidemie traag weer open gingen. Jonge Chinezen doken in hun spaargeld of namen een tweede baan aan om de verlaagde lonen goed te maken.

Maar Chinese overheidseconomen staan huiverachtig tegenover helikoptergeld. Ze zeggen dat de prioriteit van de overheid investeringsgedreven groei moet zijn en dat maatregelen de productiviteit van de industrie en kwaliteit van het leven moeten verbeteren.

Een lockdown doet weliswaar pijn, maar omdat de groei van het aantal infecties snel wordt afgeremd, volgt er een sterker economisch herstel. Het vertrouwen bij de consument keert ook sneller terug.

Westerse regeringen hebben geëxperimenteerd met het verstrekken van extra werkloosheidsuitkeringen, kortingen op energiefacturen en zelfs gesubsidieerde maaltijden in restaurants. Allemaal zaken die waren bedoeld om gezinnen te helpen een minimale levensstandaard te behouden tijdens de pandemie, wat op zijn beurt de vraag naar import uit China heeft aangewakkerd. Niet enorm maar toch goed voor 0,6 van die 4,9 procent Chinese groei. Sommige economen stellen dat aangezien mensen in andere landen, gesteund door overheidssubsidies, tijdens de pandemie blijkbaar meer en niet minder Chinese producten kopen, we een heropleving van handelsconflicten zullen zien, en niet alleen tussen de VS en China, maar wereldwijd.

Beter de korte, harde pijn

De cijfers van China lijkt te bevestigen wat het IMF stelt: overheden die de coronacrisis laten doorzieken, bewijzen hun economie geen dienst. Het idee dat een tijdige lockdown de economie onevenredig hard schaadt, is onterecht volgens het rapport van het IMF. Voor het onderzoek gebruikte het de Coronavirus Government Response Tracker van Oxford University om te bepalen hoe streng de maatregelen zijn per land. Er werd ook gekeken naar mobiliteitscijfers van Google en vacatures van het internationale jobplatform Indeed.

Volgens het IMF gaan we te kort door de bocht als we stellen dat de recessie alleen het gevolg is van de overheidsmaatregelen. Een erg belangrijke factor is dat doordat mensen zelf bang zijn om besmet te raken ze bij oplopende infectie-aantallen ze de facto sociale gelegenheden en drukke locaties gaan vermijden en dat zet de economie evenzeer onder druk.

Een lockdown doet weliswaar pijn, maar omdat de groei van het aantal infecties snel wordt afgeremd, volgt er een sterker economisch herstel. Het vertrouwen bij de consument keert ook sneller terug. Een lockdown te vroeg versoepelen in de hoop de economische activiteiten aan te jagen, is ook een vergissing. Je kan dat niet doen zolang de infectiegraad nog aan de hoge kant is volgens het IMF-rapport, want een absolute voorwaarde voor een sterk en aanhoudend economisch herstel is dat eerst de gezondheidsrisico’s zijn teruggedrongen.

Het positieve effect van een lockdown is het sterkst als die wordt ingevoerd in de beginfase van de verspreiding van het virus. De directe schade wordt gecompenseerd door de positieve gevolgen op de middellange termijn, berekende het IMF.

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
    64.498.634
  • Aantal
    doden
    1.492.893
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    582.252
  • Aantal
    doden
    16.911