scrollTop top

Afrika blijft grotendeels gespaard van Covid-19. Hoe komt dat toch?

De coronacrisis heeft in Afrika vooral economisch bijzonder zware schade aangericht. – Alberto Sibaja/Zuma Press

Het Afrikaanse continent lijkt grotendeels gespaard te blijven van de Covid-19-ravage die was voorspeld. De ernstige uitbraken die elders zijn waargenomen – met overvolle ziekenhuizen en een piek in sterfgevallen als gevolg – zijn slechts in een handvol Afrikaanse landen gebeurd. Waarom? Het antwoord is niet zo simpel.

In vergelijking met de rest van de wereld is data over Covid-19 in Afrika weliswaar schaars, en er zijn een pak minder wetenschappelijke studies over. Enquêtes van de Wereldgezondheidsorganisatie hebben een verwaarloosbaar hoger oversterftecijfer in de meeste Afrikaanse landen gevonden, waardoor het vermoeden dat veel Covid-19 sterfgevallen niet worden geteld, en ook het argument dat het feit dat er amper getest wordt in Afrika, meteen op losse schroeven komt te staan.

Voorlopige analyses van de WHO geven aan dat Afrikanen twee keer zoveel kans hebben om het coronavirus op te lopen zonder ziek te worden, en dat meer dan 80 procent van de Covid-19-gevallen op het Afrikaanse continent asymptomatisch is verlopen – een veel hoger percentage dan elders in de wereld.

Combinatie van factoren

Het is hoogst onwaarschijnlijk dat er een eenduidig ​​antwoord is op de vraag waarom Afrika gespaard lijkt te blijven, stellen de meeste epidemiologen. Jeugdige bevolkingsgroepen, warmere klimaten, minder tijd binnenshuis, minder reizen, minder zwaarlijvigheid en diabetes, immuniteiten die voortkomen uit andere ziekten – zelfs andere coronavirussen – spelen allemaal een rol, denken ze.

De coronacrisis heeft in Afrika vooral economisch bijzonder zware schade aangericht. Foto: Alberto Sibaja/Zuma Press

Maar er is ook dit: vrijwel alle Afrikaanse landen sloten hun internationale grenzen vroeg in de pandemie. Velen voerden gelokaliseerde lockdowns, avondklokken en een verbod op sociale activiteiten zoals op café gaan in zelfs voordat ze hun eerste gevallen van Covid-19 kenden. Die vroege implementatie samen met meer hardhandige maatregelen waren doorgaans effectief om de curve van infecties af te vlakken.

Die interventies hebben echter enorme economische schade toegebracht, en aangezien veel Afrikaanse regeringen in gevallen geen ongecontroleerde groei van het virus zagen, zijn ze op veel plaatsen teruggedraaid. Ghana, Senegal en Kameroen hebben bijvoorbeeld een aantal speciale behandelcentra voor mensen met het coronavirus gesloten omdat er een constant gebrek aan patiënten in nood was. Ambtenaren in de Kameroense hoofdstad Yaoundé hadden een voetbalstadion in een quarantainevoorziening veranderd, uit angst voor het ergste. Atleten hebben het stadion drie maanden geleden teruggevorderd.

Vrijwel alle Afrikaanse landen sloten hun internationale grenzen vroeg in de pandemie. Velen voerden gelokaliseerde lockdowns, avondklokken en een verbod op sociale activiteiten zoals op café gaan in zelfs voordat ze hun eerste gevallen van Covid-19 kenden.

Het succesverhaal Senegal

In Senegal zitten de restaurants momenteel overvol. Nachtclubs ook. Lokale dj’s hebben hun dansfeesten op het strand hervat die de hele nacht doorgaan. Senegal geldt als een succesverhaal. De natie oogstte veel lof voor zijn snelle reactie, waaronder het verzegelen van de grens, het instellen van een avondklok en het uitrollen van tests die resultaten gaven na vier uur.

Maar Senegal heeft ook een beetje geluk door de samenstelling van z’n bevolking. Het aantal ernstige gevallen zal er sowieso veel lager zijn in vergelijking met de noordelijke landen, waar meer ouderen zijn. Bijna 60 procent van de mensen in Afrika bezuiden de Sahara is jonger dan 25 en slechts 3 procent is ouder dan 65, de leeftijdsgroep waarin ziekte en overlijden door het coronavirus het meest voorkomen. De sterftecijfers zijn hoger in Zuid-Afrika, Algerije, Egypte en Tunesië, waar een groter percentage van de bevolking ouder is dan 65 jaar. Die vier landen vormen twee derde van alle sterfgevallen door coronavirus in Afrika.

Ervaring?

Voorlopige analyses van de WHO geven aan dat Afrikanen twee keer zoveel kans hebben om het coronavirus op te lopen zonder ziek te worden, en dat meer dan 80 procent van de Covid-19-gevallen op het Afrikaanse continent asymptomatisch is verlopen – een veel hoger percentage dan elders in de wereld.

Dat leidt tot een reeks hypothesen waarvan veel Afrikaanse epidemiologen zeggen dat ze meer onderzoek verdienen. Zoals: een zekere mate van immuniteit tegen het nieuwe coronavirus door blootstelling aan andere infectieziekten, die in Afrika wijdverbreid zijn. Of door de vaccins tegen die ziektes. ‘We hebben al decennia te maken met epidemieën en uitbraken’, stelt bijvoorbeeld Christian Happi, directeur van het African Centre of Excellence for Genomics of Infectious Diseases. ‘Mensen leren beter om te gaan met ziekten dan landen die dat niet hebben meegemaakt.’

Dat het te maken zou hebben met een andere stam van het coronavirus, is alvast geen factor. Het genoom van het virus is op veel plaatsen in Afrika gesequenced, en er zijn geen dramatisch verschillende soorten gevonden.

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
  • Aantal
    doden
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    684.256
  • Aantal
    doden
    20.572